Nhà tâm lý học Ánh Sáng

Chào Minh, cảm ơn bạn đã chia sẻ những trải nghiệm cá nhân của mình một cách chân thành. Việc bạn nhận thức được sự thay đổi trong cảm xúc và mong muốn tìm hiểu nguyên nhân là bước đầu tiên rất quan trọng. Ở độ tuổi 21, đặc biệt là giai đoạn sinh viên năm cuối, bạn đang đối mặt với nhiều áp lực chuyển tiếp như học tập, tìm việc và sự kỳ vọng từ bản thân cũng như gia đình. Những yếu tố này có thể tạo ra một mức độ căng thẳng tích tụ cao, khiến hệ thần kinh luôn trong trạng thái cảnh giác, và phản ứng với những kích thích nhỏ như sự chậm trễ hay lời nhắc nhở có thể trở nên quá mức.

Hiện tượng dễ nổi giận với những điều vặt vãnh mà bạn mô tả có thể xuất phát từ nhiều nguồn. Thứ nhất, đó có thể là biểu hiện của căng thẳng mãn tính. Khi áp lực từ môi trường đô thị, deadline học tập và lo lắng về tương lai chiếm hết năng lượng tinh thần, khả năng chịu đựng và điều tiết cảm xúc của chúng ta sẽ giảm sút. Những sự kiện nhỏ trở thành giọt nước tràn ly, kích hoạt phản ứng giận dữ. Thứ hai, đặc điểm tính cách hướng nội và nhạy cảm có thể khiến bạn tiếp nhận thông tin từ môi trường một cách sâu sắc hơn, đồng thời cũng dễ bị quá tải bởi các kích thích xã hội hoặc cảm xúc. Điều này không phải là một vấn đề tâm lý, mà là một đặc điểm cần được hiểu và chăm sóc phù hợp.

Việc bạn cảm thấy tội lỗi sau cơn giận cho thấy sự tự nhận thức tốt và mong muốn duy trì các mối quan hệ lành mạnh. Đây là một dấu hiệu tích cực. Để phân biệt giữa căng thẳng thông thường và một vấn đề cần quan tâm sâu hơn, bạn có thể tự quan sát xem các triệu chứng này có đi kèm với những thay đổi kéo dài về giấc ngủ, ăn uống, mất hứng thú với các hoạt động từng yêu thích, hoặc cảm giác tuyệt vọng hay không. Nếu chủ yếu là phản ứng giận dữ trong bối cảnh áp lực cụ thể và sau đó bạn có thể bình tĩnh lại, thì khả năng cao đây là phản ứng với stress cấp tính. Tuy nhiên, nếu sự cáu kỉnh và giận dữ này diễn ra thường xuyên, mãnh liệt, ảnh hưởng nghiêm trọng đến các mối quan hệ và công việc hàng ngày, và bạn cảm thấy khó kiểm soát dù đã cố gắng, thì có thể cần xem xét đến các vấn đề về điều chỉnh cảm xúc cần được hỗ trợ chuyên môn.

Để bắt đầu hiểu và quản lý cảm xúc, bạn có thể thử một số hướng tiếp cận. Hãy bắt đầu bằng việc tăng cường tự quan sát. Mỗi khi cảm thấy giận dữ bùng lên, hãy cố gắng dừng lại một chút nếu có thể, và tự hỏi xem cảm xúc thực sự đằng sau cơn giận là gì. Có phải là sự lo lắng về thời gian, cảm giác bị kiểm soát, hay sự mệt mỏi tích tụ. Việc nhận diện cảm xúc gốc sẽ giúp bạn giải quyết vấn đề hiệu quả hơn là chỉ phản ứng với bề nổi. Tiếp theo, hãy xây dựng cơ chế giải tỏa căng thẳng lành mạnh và phù hợp với tính cách hướng nội của bạn. Đó có thể là viết nhật ký cảm xúc, đi bộ một mình, nghe nhạc, tập các bài tập thở sâu hoặc thiền chánh niệm trong thời gian ngắn. Những hoạt động này giúp hệ thần kinh được nghỉ ngơi và tái thiết lập trạng thái cân bằng.

Đồng thời, việc sắp xếp lại ưu tiên và quản lý thời gian có thể gián tiếp làm giảm áp lực. Bạn có thể thử chia nhỏ các mục tiêu học tập và tìm việc thành những bước cụ thể, khả thi hơn. Đừng ngần ngại tìm kiếm sự hỗ trợ xã hội, dù là từ một vài người bạn thân thiết hay gia đình, để chia sẻ gánh nặng cảm xúc. Nếu sau một thời gian tự thực hành mà bạn vẫn cảm thấy khó khăn trong việc kiểm soát cảm xúc, hoặc nếu căng thẳng ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống, việc tham vấn với một nhà tâm lý học lâm sàng là một bước đi rất tích cực và khôn ngoan. Nhà tâm lý có thể cùng bạn khám phá sâu hơn các nguyên nhân, cung cấp các công cụ cụ thể để quản lý cảm xúc và căng thẳng, đồng thời hỗ trợ bạn vượt qua giai đoạn chuyển tiếp quan trọng này một cách vững vàng hơn.