Nhà tâm lý học Ánh Sáng

Chào Minh, tôi hiểu những trăn trở và khó khăn bạn đang trải qua. Hành vi ăn uống vô độ khi căng thẳng mà bạn mô tả có thể được xem như một cơ chế đối phó với cảm xúc không lành mạnh. Mặc dù không nhất thiết được chẩn đoán là một chứng nghiện thực phẩm theo nghĩa lâm sàng chặt chẽ, nhưng nó có nhiều đặc điểm của một hành vi gây nghiện về mặt tâm lý, nơi thức ăn được sử dụng để điều chỉnh và xoa dịu những cảm xúc khó chịu như căng thẳng, thất vọng và tự phê bình.

Ở tuổi trung niên, đặc biệt với tính cách cầu toàn, việc đối mặt với những khoảng cách giữa kỳ vọng và thực tế có thể trở nên sâu sắc hơn. Sự cầu toàn thường dẫn đến việc đặt ra các tiêu chuẩn cứng nhắc, và khi không đạt được, nó có thể kích hoạt cảm giác thất bại, từ đó thúc đẩy hành vi ăn uống như một cách để tự trừng phạt hoặc tạm thời lấp đầy khoảng trống cảm xúc. Chu kỳ ăn uống vô độ rồi cảm thấy tội lỗi sau đó chỉ càng củng cố cảm giác chán ghét bản thân, tạo thành một vòng luẩn quẩn khó thoát.

Để học cách chấp nhận bản thân, một bước quan trọng là thực hành lòng trắc ẩn với chính mình. Điều này có nghĩa là đối xử tử tế và thấu hiểu với bản thân ngay cả khi bạn mắc sai lầm hoặc không đạt được mục tiêu. Bạn có thể bắt đầu bằng việc nhận diện và thách thức những suy nghĩ phê phán nội tâm quá khắt khe. Thay vì tập trung vào sự khiếm khuyết, hãy thử công nhận những nỗ lực và thành tựu của bạn, dù nhỏ. Việc này đòi hỏi sự kiên nhẫn và luyện tập thường xuyên.

Về việc tìm kiếm phương pháp đối phó với căng thẳng lành mạnh hơn, có một số hướng bạn có thể khám phá. Đầu tiên, hãy thử xác định các yếu tố kích hoạt cảm xúc dẫn đến việc ăn uống. Khi nhận thấy căng thẳng hoặc thất vọng bắt đầu, hãy tạm dừng một chút. Bạn có thể thử các hoạt động thay thế như đi bộ ngắn, hít thở sâu, thiền định hoặc viết nhật ký cảm xúc. Những hoạt động này giúp bạn kết nối lại với cảm xúc mà không cần dùng đến thức ăn. Đồng thời, xây dựng một chế độ ăn uống cân bằng và có ý thức cũng rất quan trọng. Ăn chậm, thưởng thức từng miếng và lắng nghe tín hiệu no của cơ thể có thể giúp phá vỡ thói quen ăn vô độ.

Ngoài ra, việc tìm kiếm sự hỗ trợ từ bên ngoài có thể rất hữu ích. Trị liệu tâm lý, đặc biệt là các liệu pháp như Trị liệu Nhận thức - Hành vi (CBT), có thể giúp bạn hiểu rõ mối liên hệ giữa suy nghĩ, cảm xúc và hành vi, từ đó thay đổi các khuôn mẫu không lành mạnh. Tham gia một nhóm hỗ trợ hoặc chia sẻ với người thân tin cậy cũng có thể giảm bớt cảm giác cô đơn trong cuộc chiến này. Hãy nhớ rằng, thay đổi là một quá trình từng bước. Việc bạn đã nhận thức được vấn đề và tìm kiếm giải pháp là một dấu hiệu rất tích cực của sự trưởng thành và quan tâm đến bản thân.