Psikolog Aydın

Elif, hissettiklerin çok doğal ve anlaşılır. Kıskançlık ve değersizlik duyguları, özellikle iş yerinde rekabetin arttığı dönemlerde sıkça ortaya çıkabilir. Bu duyguların iş performansını ve genel yaşam kaliteni etkilemeye başlaması, bu konuda adım atman gerektiğinin bir işareti. Öncelikle, bu duyguların senin kişiliğini veya yeteneklerini yansıtmadığını, sadece geçici bir psikolojik tepki olduğunu hatırlamak önemli. Şimdi bu duygularla baş etmenin ve kendini daha güçlü hissetmenin yollarını adım adım ele alalım.

Bu süreci yönetmek için dört temel alana odaklanmak faydalı olacaktır: duygularını anlamak ve kabul etmek, kendini yeni çalışanla kıyaslamaktan vazgeçmek, kariyerindeki güçlü yanlarını yeniden keşfetmek ve iş yerindeki dinamikleri değiştirmek için somut adımlar atmak. Her birini ayrıntılı olarak inceleyelim.

İlk adım, hissettiklerini yargılamadan kabul etmek ve bu duyguların neden kaynaklandığını anlamaya çalışmak. Kıskançlık genellikle kaybetme korkusu (örneğin, takdir edilme, terfi etme veya iş güvenliği), adaletsizlik algısı (neden başkası övülüyor da sen değil?) veya kendi beklentilerini karşılayamama gibi nedenlerden kaynaklanır. Senin durumunda, beş yıldır aynı şirkette çalışman ve yeni birinin kısa sürede öne çıkması, ‘benim emeğim görmüyor mu?’ veya ‘yeterince iyi değilim’ gibi düşünceleri tetikliyor olabilir.

Bu duygularla baş etmenin yolu, onları bastırmak yerine ifade etmek. Bunun için şu yöntemleri deneyebilirsin:

Öncelikle, duygularını yazılı olarak ifade et. Bir kağıda veya dijital not defterine, kıskançlık hissettiğin anları ve bu hislerin altında yatan düşünceleri yaz. Örneğin: ‘Bugün toplantıda X’in fikri övüldüğünde kendimi değersiz hissettim, çünkü ben de aynı fikri daha önce söylemiştim ama kimse dikkat etmedi.’ Bu, duygularını dışsallaştırmanı ve onların üzerinden daha objektif bakmanı sağlar.

İkinci olarak, duygularını normalleştir. Kıskançlık, herkesin zaman zaman yaşadığı bir duygudur. Seni ‘kötü’ veya ‘olgunlaşmamış’ biri yapmaz. Önemli olan, bu duyguların davranışlarına yön vermesine izin vermemek. Örneğin, yeni çalışana karşı olumsuz tutumlar geliştirmek veya işinden uzaklaşmak, kıskançlığın senin kontrolünü ele geçirmesine izin vermek olur.

Üçüncü olarak, fiziksel tepkilerini fark et. Kıskançlık hissettiğinde vücudunda neler oluyor? Kalbin hızlanıyor mu, ellerin terliyor mu, miden bulanıyor mu? Bu fiziksel belirtileri fark etmek, duygularını daha erken tanımana ve düzenleme stratejileri uygulamana yardımcı olur. Örneğin, derin nefes alma, kısa bir yürüyüş yapma veya su içme gibi basit yöntemler, fiziksel tepkileri yatıştırmada etkili olabilir.

Kendini başkalarıyla kıyaslamak, değersizlik hissinin en büyük tetikleyicilerinden biridir. Ancak unutma ki, herkesin kariyer yolu, yetenekleri ve fırsatları farklıdır. Yeni çalışanın başarıları, senin başarılarını veya potansiyelini azaltmaz. Bunun yerine, kıyaslama alışkanlığını kendi büyümen için bir fırsata dönüştürmen mümkün.

Bunu başarmanın yolları şunlar olabilir:

Öncelikle, kendine odaklan. Yeni çalışanın başarıları yerine, senin güçlü yanlarını ve başarılarını listele. Beş yıldır aynı şirkette çalışıyorsun; bu sürede hangi projelere katkıda bulundun? Hangi becerilerini geliştirdin? Müşterilerden veya meslektaşlarından aldığın olumlu geri bildirimler nelerdi? Bu listeyi yazmak, kendi değerini hatırlamana yardımcı olacaktır.

İkinci olarak, kıyaslama yerine ilham al. Yeni çalışanın başarılarını, senin için bir öğrenme fırsatı olarak gör. Örneğin, onun öne çıkan yönleri neler? İletişim becerileri mi, yenilikçi fikirleri mi, yoksa farklı bir yaklaşımı mı var? Bu özellikleri gözlemleyip, kendi kariyerine uyarlayabileceğin yönleri olup olmadığını düşün. Bu, kıskançlığı gelişim motivasyonuna dönüştürmenin bir yoludur.

Üçüncü olarak, ‘yeterince iyi’ sendromu ile mücadele et. Birçok kişi, özellikle kadınlar, ‘yeterince başarılı değilim’ veya ‘daha fazlasını yapmalıyım’ gibi düşüncelere kapılır. Oysa beş yıllık deneyimin, senin şirketteki değerini zaten kanıtlıyor. Kendine şu soruyu sor: ‘Eğer bir arkadaşım bana aynı şeyleri söylese, ona ne derdim?’ Muhtemelen, ‘Çok başarılısın, kendini küçümseme’ derdin. Kendine karşı da aynı şefkati göster.

Kıskançlık ve değersizlik hissi, genellikle kendine olan güvenin sarsıldığı dönemlerde ortaya çıkar. Bu nedenle, kariyerindeki güçlü yanlarını yeniden keşfetmek ve bunları öne çıkarmak, kendini daha değerli hissetmeni sağlayacaktır.

Bunu yapmanın yolları şunlar olabilir:

Öncelikle, kariyer haritanı çıkart. Şu ana kadar hangi becerileri edindin? Hangi alanlarda uzmansın? Örneğin, beş yıllık deneyiminle, yeni çalışanın bilmediği şirket kültürü, süreçler veya müşteri ilişkileri hakkında derinlemesine bilgiye sahipsin. Bu, senin benzersiz değerini oluşturur. Ayrıca, hangi konularda kendini geliştirmek istediğini belirle. Örneğin, liderlik becerileri, sunum teknikleri veya yeni bir yazılım öğrenmek gibi. Bu, kendine yatırım yapmanı ve ilerleme hissi yaşamanı sağlar.

İkinci olarak, başarılarını görünür kıl. Çoğu zaman, insanlar kendi başarılarını küçümser veya sessiz kalır. Oysa, kendini öne çıkarmanın doğru yollarını öğrenmek önemlidir. Örneğin, toplantılarda konuşmaktan çekiniyor olabilirsin, ancak fikirlerini paylaşmak, değerini göstermenin bir yoludur. Bunun için küçük adımlar atabilirsin: Öncelikle, toplantılarda en az bir kez konuşmaya çalış. Fikirlerini net ve özgüvenli bir şekilde ifade et. Ayrıca, yöneticilerle birebir görüşmelerde başarılarını ve katkılarını paylaş. Bunun ‘öğünmek’ olmadığını, sadece profesyonel görünürlük olduğunu unutma.

Üçüncü olarak, mentorluk veya koçluk almayı düşün. Şirketinde mentorluk programları varsa, katılmak veya deneyimli bir meslektaşından geri bildirim almak, kendini geliştime fırsatı yaratır. Dışarıdan bir kariyer koçu ile çalışmak da, güçlü yanlarını fark etmen ve hedefler belirlemen konusunda yardımcı olabilir.

Son olarak, iş yerindeki dinamikleri değiştirmek için somut adımlar atmak, kendini daha güçlü hissetmeni sağlayacaktır. Bunun için şu stratejileri deneyebilirsin:

Öncelikle, yöneticilerle açık iletişim kur. Onlarla birebir görüşmelerde, kariyer hedeflerini ve gelişim alanlarını konuş. Örneğin, ‘Şirkette beş yıldır çalışıyorum ve daha fazla sorumluluk almak istiyorum. Bunun için hangi adımları atmalıyım?’ gibi bir yaklaşım, senin proaktif olduğunu gösterir ve yöneticilerin sana olan bakış açısını değiştirebilir. Ayrıca, yeni çalışanın başarılarının senin fırsatlarını azaltmadığını, aksine takımın genel başarısını artırdığını hatırlat.

İkinci olarak, iş arkadaşınla sağlıklı bir ilişki kur. Kıskançlık hissi, genellikle rekabet yerine iş birliği kültürü oluşturulduğunda azalır. Yeni çalışanla aranda saygılı ve destekleyici bir ilişki kurmaya çalış. Onun fikirlerini takdir etmek, senin de olgun ve profesyonel olduğunu gösterir. Ayrıca, onunla iş birliği yapmak, kendi becerilerini de geliştirebilir. Örneğin, ortak bir proje üstlenmek, ikinizin de güçlü yanlarını birleştirmenizi sağlar.

Üçüncü olarak, iş dışında denge kur. Sürekli işi düşünmek ve uyku problemleri, stresin günlük yaşamını ele geçirdiğini gösteriyor. Bunun için, iş sonrası rahatlama teknikleri uygulamak önemlidir. Örneğin, yoga, meditasyon veya spor yapmak, zihnini sakinleştirir. Ayrıca, iş dışında keyif aldığın aktivitelere zaman ayır. Sosyal ilişkilerini güçlendirmek, hobiler edinmek veya yeni bir şey öğrenmek, kendini daha tatmin olmuş hissetmeni sağlar. Unutma, iş hayatın sadece bir parçasıdır ve genel mutluluğun, kariyer başarılarına bağlı değildir.

Son olarak, profesyonel destek almayı düşün. Eğer bu duygular devam ederse ve günlük yaşamını etkilemeye devam ederse, bir psikologdan destek almak faydalı olabilir. Terapi, kıskançlık ve değersizlik hislerinin kökenini anlamana ve bunlarla baş etmenin sağlıklı yollarını öğrenmene yardımcı olur. Bu, zayıflık değil, kendine yatırım yapmak anlamına gelir.

Elif, hissettiklerin geçici ve yönetilebilir. Önemli olan, bu duyguların seni tanımlamasına izin vermemek ve onları büyüme fırsatına dönüştürmek. Kendine karşı nazik ol, başarılarını kutla ve kariyerinde kontrolün sende olduğunu unutma. İş yerindeki rekabet ortamında, kendine odaklanmak ve sürekli gelişim, en güçlü silahındır. Adım adım ilerlersen, kısa sürede bu duyguların üstesinden gelecek ve işinde daha mutlu, daha özgüvenli hissedacaksın.

Son olarak, şunu hatırla: Başarı, başkalarını geride bırakmak değil, kendini sürekli ileriye taşımaktır. Senin yolculuğun, kendi hızında ve kendi koşullarında ilerliyor. Bu süreci kendine güvenerek ve sabırla yönetmen dileğiyle.