Psikolog Aydın

Sayın Kemal, öncelikle yaşadıklarınızı bu kadar net ve içtenlikle paylaştığınız için teşekkür ederim. Anlattıklarınız, hem bedensel hem duygusal olarak önemli bir yük taşıdığınızı gösteriyor. 50 yaşında, iş hayatının yoğunluğu ve emeklilik yaklaşırken yaşanan değişimler, üzerine yıllardır taşınan bir yasın eklenmesi, belirtilerinizin çok katmanlı olabileceğini düşündürüyor. Öncelikle şunu netleştirelim: Orta yaş krizi diye adlandırılan şey, çoğu zaman hayatın dönüm noktalarında yaşanan kayıplar, değişimler ve varoluşsal sorgulamalarla iç içedir. Sizin durumunuzda babamızın ani kaybı, çözülmemiş bir yasın belirtileri olarak boyun ağrıları, mide bulantısı, çarpıntı gibi psikosomatik şikayetlerle kendini gösterebilir. Babanızın ölümüyle ilgili çözülmemiş yas, özellikle ‘onun son anlarında yanında olamama’ hissiyle birleştiğinde, bugün bedeninizdeki gerginlik ve panik atak benzeri durumların temelini oluşturabilir. Göğüs ağrısı hissettiğinizde yaşadığınız panik, geçmişteki travmanın bugüne taşınan bir yansımasıdır. Ayrıca iş yerinde gençler tarafından ‘pas geçilmek’ ve fikirlerinizin önemsenmemesi, değersizlik duygusunu tetikleyerek hem öfkenizi hem de yalnızlık korkunuzu artırıyor. Bu durum, kaybettiğiniz babanızdan sonra belki de hayatta kendinize biçtiğiniz rolü ve onay ihtiyacınızı yeniden gözden geçirmenizi gerektiriyor. Bedeniniz aslında size haykırıyor: ‘Bu kadar yükü taşıyamıyorum, lütfen beni dinle’.

Önerilerime gelince, öncelikle bedeninizi dinlemeyi öğrenmek için farkındalık temelli bir yaklaşım edinmenizi öneririm. Her sabah uyandığınızda, mideniz bulanmadan önce birkaç derin nefes alın ve o anki hissinizi sadece gözlemleyin, yargılamadan. Bulantı, aslında bastırılmış bir duygunun (belki üzüntü, belki öfke) vücuttaki karşılığıdır. Kahvaltıdan sonra geçmesi, yemek yemenin sizi güvende hissettirdiği, belki de çocukluğunuzdaki ‘bakım’ anılarına bağlanıyor olabilir. Bu farkındalık, belirtilerinizin geçici olduğunu ve onlarla başa çıkabileceğinizi gösterir. Boyun ağrılarınız için, iş dönüşü eşinizle konuşurken boğazınızın düğümlenmesi, söylenmemiş bir şeylerin olduğuna işaret ediyor. Eşinize karşı hissettiklerinizi tam olarak ifade edememek, bu gerginliği boyun kaslarınıza taşıyor. Bunun için, eşinizle konuşmadan önce kendinize ‘Bu konuda ne hissediyorum? Neyi söylemekten korkuyorum?’ diye sorun. Duygularınızı bir kağıda yazarak başlamak, zamanla sözlü ifadenizi kolaylaştırabilir.

Yas sürecinizle ilgili çalışmak için, babanızın ölümüne dair duygularınızı yeniden ziyaret etmenizi öneririm. Onu kaybettiğinizde 30 yaşındaydınız ve belki de o dönemde kendinize ‘güçlü olma’ rolü biçtiniz, yasınızı ertelediniz. Ancak yas, zamanla geçmez; olduğu yerde bekler ve bedende birikir. Bu nedenle, babanıza yazılmamış bir mektup yazmayı deneyin; ona son anlarınızı, yaşadığınız çaresizliği, ona ulaşamamanın acısını ve şimdi hissettiklerinizi anlatın. Bu mektubu yakıp yakmamak size kalmış, ancak yazmak duygularınızı dışa vurmanıza yardımcı olacaktır. Ayrıca, emeklilik sürecine hazırlık için kendinize yeni bir kimlik inşa etmeye başlayın. İşyerindeki gençlerin sizi görmezden gelmesi, sizin değerinizi azaltmaz; bu, kurumsal bir yaşam döngüsüdür. Bunu kişisel bir başarısızlık olarak görmeyin. Emeklilik sonrası için hobi, gönüllülük, yeni bir beceri öğrenme gibi sizi besleyecek alanlar belirleyin. Bu sayede, hem öfkenizi yapıcı bir şekilde kanalize edebilir hem de yalnızlık korkunuzu azaltabilirsiniz.

Son olarak, panik belirtileri ve aşırı kaygı ile başa çıkmak için bir terapistten profesyonel destek almanızı öneririm. Bilişsel davranışçı terapi, özellikle travma sonrası yas ve kaygıyla çalışmada etkilidir. Ayrıca, göğüs ağrısı hissettiğinizde paniklemek yerine, kendinize ‘Bu sadece bir duygu, geçecek’ diyerek nefes egzersizleri yapabilirsiniz. 4-7-8 nefes tekniğini deneyin: 4 saniye nefes alın, 7 saniye tutun, 8 saniyede yavaşça verin. Bu, sinir sisteminizi sakinleştirir. Unutmayın, bedeniniz size ihanet etmiyor; aksine size çözülmemiş bir acıyı hatırlatıyor. Bu süreçte kendinize karşı nazik olun, çünkü babanızın yası ve orta yaş geçişleri, insanın hayatındaki en zorlu ama en dönüştürücü dönemlerdendir. Siz bu soruyu sorarak önemli bir adım attınız; şimdi bu adımı destekleme zamanı.