Psychologist Liwanag

Luningning, nauunawaan ko kung bakit ka nag-aalala. Ang biglang paglitaw ng paulit-ulit na paglilinis, pag-aayos, paghuhugas ng kamay, pag-iwas sa ilang bagay, at matinding pagkabalisa kapag hindi nasusunod ang ritwal ay maaaring maging paraan ng isang bata upang harapin ang stress, lalo na pagkatapos ng malaking pagbabago gaya ng paglipat ng bahay. Gayunman, hindi sapat ang mga impormasyong ito upang masabing may obsessive compulsive disorder si Ella. Ang ganitong kilos ay maaari ring may kaugnayan sa pag-aalala, pangangailangan ng katiyakan, takot sa mikrobyo, pag-adjust sa bagong kapaligiran, o iba pang karanasang hindi pa niya kayang ipaliwanag.

Hindi ibig sabihin nito na may mali kay Ella o na kasalanan ninuman ang nangyayari. Sa edad niya, maaaring mahirap tukuyin ang nararamdaman, kaya sinasabi lamang niyang kailangan niya itong gawin. Mas makatutulong ang mahinahon at hindi mapanghusgang pagtugon kaysa paulit-ulit na pagtatanong kung bakit. Maaari mong sabihin, Nakikita kong nahihirapan ka at parang kailangan mong ulit ulitin ang pag-aayos para maging kampante. Nandito ako kasama mo. Iwasang tawagin siyang marumi, maarte, kakaiba, o may sakit, at huwag siyang kutyain o piliting huminto nang biglaan.

Mahalagang obserbahan kung gaano kalaki ang epekto nito sa kanyang buhay. Isulat sa loob ng isa o dalawang linggo kung kailan lumilitaw ang mga kilos, gaano katagal ang mga ito, ano ang nangyari bago magsimula, gaano kalakas ang kanyang pag-aalala, at kung naaantala ang pagtulog, pagkain, pagpasok sa paaralan, paglalaro, pakikisalamuha, o pag-aalaga sa sarili. Pansinin din kung may reklamo siyang pananakit o pagsusugat ng balat dahil sa madalas na paghuhugas, kung umiiwas siya sa mga karaniwang gawain, o kung kailangan ng buong pamilya na sumunod sa kanyang ritwal.

Sa bahay, panatilihin ang mahinahon at regular na gawain hangga't maaari. Ang pare-parehong oras ng pagtulog, pagkain, pagligo, paglalaro, at pag-alis papunta sa paaralan ay maaaring magbigay ng pakiramdam ng seguridad. Maglaan ng ilang minuto bawat araw upang makinig sa kanya tungkol sa paglipat ng bahay, nang hindi agad nagbibigay ng solusyon. Maaari mong sabihin, Ano ang pinakanakakatuwa at pinakamahirap sa bagong bahay, o May bahagi ba ng paglipat na nakapagpapabahala sa iyo? Hindi kailangang pilitin siyang magsalita. Maaari rin siyang gumuhit, magkuwento gamit ang laruan, o pumili ng mga salitang naglalarawan sa kanyang pakiramdam.

Iwasang paulit-ulit na humingi ng katiyakan o purihin ang ritwal mismo. Kapag tinatanong niya kung malinis na ba, ligtas na ba, o tama na ba, maaari kang sumagot nang maikli at mahinahon, Naiintindihan kong gusto mong makatiyak, pero hindi natin kailangang tiyaking muli nang paulit ulit. Pagkatapos ay tulungan siyang bumalik sa isang ibang gawain. Hindi kailangang bawiin agad ang lahat ng suporta, ngunit mainam na unti unting bawasan ang pakikilahok ng pamilya sa ritwal. Halimbawa, kung karaniwang inaayos mo muli ang mga laruan o inuulit ang papuri nang maraming beses, magtakda ng isang malinaw at maikling oras para sa pag-aayos, pagkatapos ay sabihin, Maayos na ang napagkasunduan nating ayos. Ngayon ay oras na para matulog. Maging pare pareho sa pagpapatupad nito at bigyan siya ng papuri sa pagharap sa pagkabalisa, hindi sa pagiging perpekto ng ayos. Maaari mong sabihin, Mahirap para sa iyo na huminto, pero sinubukan mong magpatuloy kahit hindi pa lubos na kampante.

Huwag siyang piliting humawak sa bagay na kinatatakutan niya o ihinto nang biglaan ang lahat ng paghuhugas nang walang gabay, lalo na kung malakas ang kanyang pag-iyak o pagkataranta. Ang ilang hakbang ay maaaring gawin nang banayad, tulad ng pagsunod sa karaniwang wastong paghuhugas ng kamay at paghinto kapag sapat na ang paglilinis. Ngunit kung matindi ang pagkabalisa, mas ligtas na ang isang kwalipikadong propesyonal ang gagabay sa unti unting pagharap sa mga kinatatakutan.

Makabubuting magpatingin kay Ella sa isang lisensyadong psychologist na may karanasan sa mga bata at sa pagkabalisa o paulit ulit na pag-uugali. Bagaman ang tungkulin kong ibigay ang pangkalahatang gabay para sa mga nasa hustong gulang, ang sitwasyong ito ay tungkol sa isang pitong taong gulang, kaya kailangan niya ng propesyonal na sumusuri sa mga bata. Maaari kang magsimula sa pediatrician o doktor ng pamilya para sa pangkalahatang pagsusuri at referral, at maaari ring makipag-ugnayan sa psychologist ng bata. Hindi ito awtomatikong nangangahulugang may tiyak na karamdaman siya. Ang pagsusuri ay makatutulong upang malaman kung ang mga kilos ay pansamantala at nauugnay sa pag-aadjust, o kung nagdudulot na ang mga ito ng sapat na paghihirap at sagabal sa pang-araw-araw na buhay.

Sa pagsusuri, maaaring makipag-usap ang psychologist sa iyo at kay Ella sa paraang angkop sa kanyang edad, at maaaring gumamit ng paglalaro, pagguhit, o simpleng paglalarawan ng kanyang mga iniisip at nararamdaman. Maaaring isama ang impormasyon mula sa paaralan kung naaangkop at kung may pahintulot mo. Kung matukoy na kailangan niya ng paggamot, karaniwang nakatuon ito sa pag-unawa sa pagkabalisa, pagkatuto ng mga kasanayan sa pagharap dito, at unti unting pagbabawas ng mga ritwal sa ligtas at planadong paraan, kasama ang pakikilahok ng magulang.

Magpatingin nang mas maaga kung mabilis na lumalala ang mga kilos o nakaaabala na ito sa pagtulog, paaralan, pagkain, paglalaro, o pakikisalamuha. Humingi rin agad ng tulong kung nasusugatan ang balat, hindi na siya makaalis ng bahay, hindi makakain o makatulog, nakararanas ng matinding takot, o may sinasabi siyang nais niyang saktan ang sarili. Sa ganitong sitwasyon, makipag-ugnayan kaagad sa doktor o sa pinakamalapit na serbisyong pang-emergency.

Sa kabuuan, tanggapin ang kanyang emosyon nang hindi pinatitibay ang ritwal, panatilihin ang regular na gawain, obserbahan ang epekto nito, at magtakda ng konsultasyon sa isang psychologist ng bata. Ang pinakaimportanteng mensahe kay Ella ay, Naiintindihan kong mahirap ito para sa iyo. Hindi ka masama o kakaiba. Tutulungan kitang matutong maging ligtas at kampante kahit hindi mo kailangang ulit ulitin ang lahat.