Psychologist Liwanag

🧠 Tao + Artipisyal na Katalinuhan = Pinakamahusay na Solusyon

Paano Haharapin ang Pagkabalisa at Pagbabago ng Ugali ng Isang Bata Matapos ang Kamatayan ng Isang Miyembro ng Pamilya?

'Doc, hindi ko na alam ang gagawin ko. Dalawang buwan na akong nagtatrabaho sa ibang bansa, at tuwing tatawag ako sa asawa ko, palagi niyang sinasabi na mahirap na raw ang aming 10-taong-gulang na anak na lalaki. Unang-una, ayaw nang pumasok sa eskwela. Tapos, kapag nasa bahay, palagi siyang nakayuko sa kanyang silid, naglalaro ng mga laro sa cellphone na hindi naman niya pinapansin ang mga kaibigan niya dati. Noong nakauwi ako noong nakaraang buwan, tinanong ko siya kung may problema ba siya, pero ang sabi niya lang, Wala naman, Dad. Ayoko lang. Tapos umiyak na bigla. Noong nagtanong ako sa asawa ko, sabi niya, nagsimula raw ito nang mawala ang lolo nila-ang tatay ko-noong mga dalawang buwan na ang nakalilipas. Pero hindi naman sila masyadong close noon, e. Ang lolo ko, mahigpit at medyo matigas ang ulo. Pero ang anak ko, palagi siyang nagsasabi ng Miss ko na si Lolo tuwing gabi bago matulog. Tapos, noong isang linggo, may nagsabi sa akin na nakita raw siyang nag-iisa sa likod ng aming lumang bahay, nag-uusap-usap daw sa isang puno (yung puno na pinaborito ng lolo ko). Parang may nakikita siyang hindi namin nakikita. Ang problema, Doc, hindi ko alam kung paano siya tulungan. Gusto kong bumalik agad sa Pilipinas, pero may mga kontrata pa akong kailangang tapusin. Ang asawa ko, busy siya sa trabaho niya bilang nurse. Tapos, kapag sinasabihan ko siyang dalhin sa therapist ang anak namin, ang sabi niya, Hayaan mo muna, baka lumipas din. Pero hindi naman lumilipas, e. Patuloy pa rin ang pagbabago sa anak ko. Natatakot ako na baka may mas malalim na problema ito-baka hindi lang lungkot, pero may iba pa. Paano ko siya matutulungan kung wala ako roon? Paano ko malalaman kung kailangan na talaga siya ng professional help, o kaya naman ay normal lang ito para sa isang bata na nawalan ng mahal sa buhay?'

Liwanag

Psychologist at AI

Isang batang lalaki na nag-iisa sa harap ng isang puno, na nagpapakita ng kalungkutan at pag-iisa pagkatapos ng pagkawala ng kanyang lolo.

Ang pagkabalisa at pagbabago ng ugali ng isang bata pagkatapos ng pagkawala ng isang mahal sa buhay ay isang malubhang hamon na nangangailangan ng maingat na pag-unawa at suporta. Ang iyong anak ay maaaring nakararanas ng malalim na pagluluksa kahit na hindi niya ito tahasang naipapahayag, lalo na't ang relasyon nila sa yumaong lolo ay hindi direktang masaya gaya ng inaasahan ng iba. Importante na maintindihan na ang mga bata ay nagrereact sa kanilang sariling paraan at oras, kaya ang pag-iral niya nang mag-isa sa paborito ng lolo niyo ay maaaring isang paraan niya ng pagharap sa kanyang nararamdaman. Ang mga pagbabago sa kanyang ugali tulad ng pagsuway sa eskwela, paglayo sa mga kaibigan, at pananatili sa silid ay mga senyales na hindi pa niya natatanggap o hindi pa niya naiintindihan nang lubusan ang pagkawala.

Ngunit hindi isang bagay na dapat ipagpaliban o balewalain. Ang iyong pagkabahala ay makatarungan, at ang paghingi ng tulong mula sa isang may karanasan na psychologist o therapist na nagtratrabaho sa mga bata ay makakatulong upang mas maunawaan ang iyong anak. Kahit hindi ka makauwi agad, maaaring bigyan ang asawa mo ng mga ideya kung paano siya makakausap nang mahinahon at gaano kahalaga ang pagbibigay ng oras at espasyo para sa anak na maipahayag ang kanyang damdamin. Mahalaga ring iparamdam sa anak na hindi siya nag-iisa sa kanyang nararanasan, na kahit papaano ay nandyan ang support system niya mula sa magulang.

Ang patuloy na pagbabago sa bata at ang pagtanggi sa mga dating gawain ay maaaring higit pa sa karaniwang kalungkutan ng pagluluksa. Kung ang mga sintomas ay nagpapatuloy at napapansin mong humarap siya sa tuluyan at malalim na pag-iisolate, sobrang lungkot, o mga palatandaan ng matinding antas ng pagkabalisa, mas mainam na humingi na agad ng propesyonal na tulong. Maaaring may mga therapy techniques na makakatulong sa kanya na maproseso ang kanyang nararamdaman at maibalik ang kanyang mga pang-araw-araw na gawain.

Hangga't wala ka pa sa piling nila, maging bukas sa mga updates mula sa asawa mo at suportahan mo ang mga desisyong ginagawa niyang magaan para sa anak. Hindi madali ang pagharap sa ganitong sitwasyon, lalo na kung nasa malayo ka, ngunit ang buksang komunikasyon sa iyong asawa at ang paghingi ng tamang tulong ay makakatulong nang malaki. Ang pinakamahalaga ay mapanatili ang pag-uunawaan, pag-aaruga, at pasensya sa proseso ng pagpapagaling ng iyong anak sa kabila ng lungkot at pagkawala.

Hindi makahanap ng sagot sa iyong tanong?
Makipag-chat kay Liwanag nang hindi nagpapakilala at libre para sa unang pag-uusap
💬 Magtanong sa Telegram