Psychologist Liwanag

Kiko, ang iyong karanasan ay isang malalim na pagkakataon upang maintindihan ang iyong sarili-hindi lamang ang iyong galit na biglaang sumabog, kundi pati na rin ang mga ugat ng iyong damdamin na maaaring hindi pa lubos na napapansin. Ang iyong reaksyon ay hindi lamang tungkol sa sinabi ng iyong tito noon. Ito ay tungkol sa kung paano ito humipo sa mga nahihimlay na sugat o paniniwala-mga bagay na maaaring may kinalaman sa iyong pagkakakilanlan, autonomiya, o kahit na mga hindi pa napag-uusapan na karanasan sa nakaraan.

Unawain natin ang iyong emotional trigger. Ang mga taong biglaang nagiging mapanghusga-lalo na kung ang kanilang mga salita ay tumatama sa mga sensitibong aspeto ng iyong buhay tulad ng pagiging single, karera, o personal na mga desisyon-ay maaaring magpaalab ng nakaimbak na galit. Ito ay maaaring mga galit na dulot ng: (1) pagkabigo sa sariling mga inasahan (halimbawa, kung ikaw mismo ay may mga alinlangan sa iyong mga pagpipilian sa buhay), (2) pagkaramdam ng pagiging hinuhusgahan o kinokontrol (lalo na kung sa murang edad ay madalas kang makarinig ng mga katulad na komento), o (3) pagiging protektibo sa iyong sariling landas dahil sa takot na mawalan ng kontrol sa iyong buhay. Ang iyong pagsigaw na ‘Anong karapatan mo ba...’ ay isang malakas na senyales na nararamdaman mong nilalabag ang iyong mga hangganan. Ito ay isang natural na tugon upang ipagtanggol ang sarili laban sa isang perceived threat-sa kasong ito, ang pagiging sinisiraan ang iyong mga desisyon at pagiging tao.

Ngunit bakit parang may ‘tinatago’ na galit? Ang mga ganitong reaksyon ay madalas na nagmumula sa mga unprocessed emotions-mga damdamin na hindi mo pa lubos na naipahayag o naunawaan. Halimbawa, kung sa murang edad ay madalas kang maramdaman na ‘hindi sapat’ o ‘may kulang’ dahil sa mga komento ng mga kamag-anak, maaaring ang iyong reaksyon sa iyong tito ay isang accumulated response-isang pagsabog ng mga damdaming naipon sa loob ng mga taon. Maaari ring mayroong unmet needs na hindi mo pa napapansin: ang pangangailangan ng pagkilala (‘Gusto kong respetuhin ang aking mga desisyon’), autonomiya (‘Gusto kong pumili para sa aking sarili’), o kahit na proteksyon (‘Ayaw kong saktan o husgahan’). Ang mga ito ay mga core emotional needs na, kapag hindi natutugunan, ay maaaring magresulta sa matinding reaksyon.

Paano malalaman kung ang iyong galit ay ‘normal’? Ang galit ay isang normal at healthy na emosyon-ito ay isang senyales na mayroong isang bagay na hindi tama o hindi patas sa iyong palagay. Ngunit ang tanong ay: Gaano katagal ito nagpapatuloy? Gaano kalalim ang epekto nito sa iyong mga relasyon? Nakakasira ba ito sa iyong kapayapaan o sa iyong mga mahal sa buhay? Kung ang iyong galit ay nagdudulot ng long-term na tension, pag-iisip na hindi mapakali, o pag-aalinlangan sa iyong sarili, maaaring ito ay nagmumula sa isang deeper unresolved issue. Subukan mong isipin: Kung ang iyong tito ay hindi ang nagsalita noon, sino o anong sitwasyon pa ang maaaring magpaalab ng ganitong klase ng galit? Kung mayroong iba pang mga taong nakakapagpaalab sa iyo ng parehong damdamin, maaaring mayroong isang pattern na kailangan mong tuklasin.

Upang mamahala ng maayos sa mga ganitong reaksyon sa hinaharap, narito ang mga hakbang na maaari mong gawin. Una, kilalanin at tanggapin ang iyong damdamin. Huwag mo itong itago o ipagkait. Sabihin sa iyong sarili: ‘May galit ako, at okay lang iyon. Pero kailangan kong maintindihan kung bakit.’ Pangalawa, gumawa ng ‘pause’ bago kumilos. Kapag nararamdaman mong kumukulo na ang iyong dugo, subukan mong huminga nang malalim at magbilang ng lima bago magsalita. Ito ay makakatulong upang i-regulate ang iyong nervous system at maiwasan ang impulsive na mga salita o aksyon. Pangatlo, magtanong sa iyong sarili: Ano ang tunay na nasasaktan ko? Halimbawa, ‘Nasasaktan ako dahil nararamdaman kong hindi ako rinirespeto’ o ‘Natatakot ako na totoo ang sinabi niya.’ Ang pagkilala sa tunay na sanhi ng iyong damdamin ay makakatulong upang maaddress ang ugat ng problema imbes na ang symptom lamang (ang pag-sigaw o pag-alis).

Panghuli, isipin ang tungkol sa repair at reconnection. Hindi man kailangan mong agad na mag-sorry kung hindi mo pa nararamdaman, maaari mong isipin kung paano mo maaaring ayusin ang sitwasyon nang hindi sinasakripisyo ang iyong sariling damdamin. Halimbawa, maaari mong sabihin sa iyong tito sa isang mas tahimik na sandali: ‘Naiintindihan ko na ang iyong mga intensyon ay mabuti, pero nasaktan ako sa paraan ng pagsasalita mo. Sana ay respetuhin mo ang aking mga desisyon tulad ng pagrerespeto ko sa iyo.’ Ito ay isang paraan ng assertive communication-kung saan ipinahahayag mo ang iyong damdamin nang hindi nagiging agresibo o pasibo. Sa ganitong paraan, itinataguyod mo ang iyong mga hangganan habang nagpapakita rin ng paggalang.

Kung patuloy mong nararamdaman na ang iyong galit ay labis na nakakaapekto sa iyong buhay, maaaring makatulong ang pag-eexplore nito sa isang propesyonal na psychologist. Hindi ito nangangahulugan na may ‘mali’ sa iyo, ngunit isang paraan upang mas maintindihan ang iyong sarili at matutunan ang mga emotional tools upang harapin ang mga hamong tulad nito nang mas epektibo. Ang iyong karanasan ay isang paalala na ang iyong damdamin ay importante-at ang pagkilala at pagtanggap dito ay isang malaking hakbang patungo sa emotional freedom at peace of mind.