Psychologist at AI
Mahalaga na maunawaan ninyo, Lola Mila, na ang sitwasyong inyong inilalarawan ay talagang mahirap at nakababahala. Ang pagbabago sa ugali ng inyong anak na biglaan at matindi, kasama ang pagiging agresibo, pag-iwas sa komunikasyon, at posibleng paggamit ng alak o iba pang substansya, ay maaaring senyales ng mas malalim na isyu. Bilang magulang, natural lamang ang inyong pag-aalala para sa kanyang kaligtasan at sa epekto nito sa inyong pamilya, lalo na sa mga apo.
Para sa agarang hakbang sa loob ng bahay, unahin ang kaligtasan at emosyonal na kapakanan ng lahat. Sa mga sandaling hindi siya agresibo o lasing, subukang mag-usap nang mahinahon, ngunit huwag pilitin kung hindi siya handa. Piliin ang tamang oras at lugar, malayo sa mga bata. Ipahayag ang inyong pagmamahal at pag-aalala nang walang pagbibintang. Halimbawa, sabihin, "Nag-aalala kami sa iyo at gusto naming malaman kung paano ka namin matutulungan," sa halip na, "Bakit ka ganyan?" Itakda ang malinaw at pare-parehong mga hangganan tungkol sa pag-uugali sa bahay, tulad ng pagbabawal sa pagsigaw o pananakit ng gamit, upang protektahan ang kapayapaan at kaligtasan ng lahat, lalo na ng mga bata.
Upang pangalagaan ang mga apo, mahalaga ang pagbibigay ng katiyakan at pagpaparamdam ng seguridad. Ipaliwanag sa kanila sa paraang naaangkop sa kanilang edad na ang kanilang tiyo/tita ay may nararamdaman at hindi ito kanilang kasalanan. Maglaan ng oras para sa masasayang aktibidad kasama sila upang mabawasan ang kanilang pagkabahala. Huwag pag-usapan ang mga alitan o pag-aalala sa harap nila.
Para sa paghahanap ng propesyonal na tulong, maaari itong maging mahirap kung ayaw ng inyong anak. Maaari kayong humingi muna ng payo para sa inyong sarili mula sa isang psychologist o counselor na dalubhasa sa family dynamics o substance use. Maaari rin kayong magtanong sa inyong lokal na health center o sa mga organisasyong tulad ng Dangerous Drugs Board (DDB) o Philippine Mental Health Association para sa gabay kung paano lapitan ang isang taong maaaring may problema. Ang paghingi ng tulong para sa inyong sarili ay hindi pagtataksil; ito ay pag-aaral kung paano kayo makikipag-ugnayan sa paraang mas epektibo at hindi nakakasakit.
Tungkol sa posibilidad ng treatment, mahalaga ang maingat na pagmamasid at pagkilala sa mga senyales. Ang mga senyales na maaaring nangangailangan ng agarang interbensyon o emergency care ay ang mga sumusunod: pagbabanta na saktan ang sarili o ang iba, pagpapakita ng napakalubhang pagkalito o psychosis (halimbawa, pakikinig sa mga boses na wala naman), pagiging sobrang antok o hindi ma gising, paghihirap sa paghinga, o matinding pagkatakot. Sa ganitong mga sitwasyon, huwag mag-atubiling tumawag sa emergency number (911) o dalhin siya sa pinakamalapit na emergency room.
Para sa pangmatagalan, ang pagpapanumbalik ng komunikasyon ay nangangailangan ng pasensya at pag-unawa. Makinig nang walang paghusga kapag siya ay nagsasalita. Maaaring may mga dahilan sa kanyang trabaho, relasyon, o mental na kalusugan na nagtutulak sa kanyang pag-uugali. Ipakita na handa kayong suportahan siya sa anumang hakbang na kanyang gagawin patungo sa pagbabago. Ngunit tandaan, hindi ninyo kontrolado ang kanyang mga desisyon. Ang inyong tungkulin ay magtakda ng malusog na hangganan para sa inyong sarili at sa natitirang pamilya, habang nananatiling bukas ang pinto para sa diyalogo at tulong.