นักจิตวิทยาสว่าง

จากคำถามของคุณธนวัฒน์ สิ่งที่คุณกำลังประสบอยู่มีลักษณะสอดคล้องกับภาวะหมดไฟ (Burnout) ซึ่งมักเกิดจากความเครียดสะสมเรื้อรังจากการทำงานและบทบาทความรับผิดชอบที่มากเกินไปโดยไม่มีการฟื้นฟูที่เพียงพอ ภาวะนี้ไม่ใช่เพียงความเหนื่อยล้าทั่วไป แต่เป็นการเสื่อมถอยทางอารมณ์ จิตใจ และร่างกายที่สะสมมาเป็นเวลานาน จนส่งผลต่อความสามารถในการทำงานและคุณภาพชีวิต อาการที่คุณบรรยาย เช่น การนอนไม่หลับ ความรู้สึกเหนื่อยล้าตลอดเวลา การขาดแรงจูงใจ และความหงุดหงิดง่าย ล้วนเป็นสัญญาณเตือนที่ควรรีบดำเนินการจัดการก่อนที่จะลุกลามไปสู่ปัญหาสุขภาพที่รุนแรงมากขึ้น

การจัดการกับภาวะนี้ต้องเริ่มจากการยอมรับว่าตัวเองกำลังเผชิญกับปัญหาและไม่ใช่ความอ่อนแอ การมองข้ามอาการเหล่านี้อาจทำให้สถานการณ์แย่ลงได้ การดำเนินการที่คุณสามารถเริ่มทำได้ทันทีมีหลายมิติ เริ่มจากการปรับสมดุลระหว่างงานและชีวิต ซึ่งอาจหมายถึงการตั้งขอบเขตที่ชัดเจนกับงาน เช่น กำหนดเวลาทำงานที่แน่นอนและไม่ล่วงล้ำเข้าไปในเวลาส่วนตัว การมอบหมายงานบางส่วนให้กับทีมงานเพื่อลดภาระ หรือแม้กระทั่งการพูดคุยกับผู้บังคับบัญชาเพื่อปรับโหลดงานให้สมดุลยิ่งขึ้น หากบริษัทมีโปรแกรมสนับสนุนสุขภาพจิต เช่น การให้คำปรึกษาหรือเวิร์คช็อปเกี่ยวกับการจัดการความเครียด คุณควรใช้ประโยชน์จากทรัพยากรเหล่านี้

ในด้านสุขภาพกายและจิตใจ การนอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอคือสิ่งสำคัญที่สุด คุณอาจต้องปรับพฤติกรรมก่อนเข้านอน เช่น หลีกเลี่ยงการใช้จอภาพ 1 ชั่วโมงก่อนนอน หรือตั้งเวลานอนและตื่นให้สม่ำเสมอ แม้จะรู้สึกว่านอนไม่หลับก็ตาม การออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ เช่น การเดินเร็ว ว่ายน้ำ หรือโยคะ ช่วยลดความเครียดและปรับปรุงคุณภาพการนอนหลับได้ นอกจากนี้การฝึกสติหรือไมน์ด์ฟูลเนส เช่น การนั่งสมาธิหรือการหายใจลึก ๆ ช่วยให้จิตใจได้พักและลดความวุ่นวายจากความคิดที่วนเวียน การเขียนไดอารี่เพื่อระบายความรู้สึกหรือบันทึกสิ่งที่ตนเองรู้สึกขอบคุณในแต่ละวัน ก็เป็นวิธีที่ช่วยเปลี่ยนมุมมองและลดความรู้สึกถูกกดดันได้

สำหรับความรับผิดชอบในครอบครัว ซึ่งเป็นแรงกดดันอีกประการหนึ่ง คุณอาจต้องมีการสื่อสารที่เปิดเผยกับคนในครอบครัวเพื่อแบ่งปันความรู้สึกและขอความร่วมมือ เช่น การแบ่งหน้าที่ดูแลพ่อแม่กับพี่น้องหรือการให้ลูกช่วยเหลือในเรื่องง่าย ๆ ที่พวกเขาสามารถทำได้ การมองหาเครือข่ายสนับสนุน เช่น กลุ่มเพื่อนที่เข้าใจปัญหา หรือการเข้าร่วมชุมชนออนไลน์สำหรับคนที่ประสบภาวะคล้ายคลึงกัน อาจทำให้คุณรู้สึกว่าไม่ได้อยู่คนเดียวและได้รับแรงบันดาลใจในการจัดการปัญหา นอกจากนี้ หากคุณรู้สึกว่าภาระทางการเงินจากการศึกษาของลูกเป็นแรงกดดัน คุณอาจต้องปรึกษากับที่ปรึกษาการเงินเพื่อวางแผนการจัดการที่ยั่งยืนมากขึ้น

สิ่งสำคัญอีกประการหนึ่งคือการค้นหาความหมายและแรงจูงใจใหม่ในชีวิต เมื่องานที่เคยท้าทายดูเหมือนจะไม่มีความหมายอีกต่อไป อาจถึงเวลาที่คุณต้องทบทวนว่าอะไรคือสิ่งที่ทำให้คุณรู้สึกมีคุณค่าในปัจจุบัน บางครั้งการเรียนรู้ทักษะใหม่ ๆ นอกเหนือจากงานประจำ เช่น การทำสวน การเขียน หรือการเรียนดนตรี ช่วยกระตุ้นความรู้สึกสำเร็จและความสุขในด้านอื่นของชีวิตได้ การตั้งเป้าหมายเล็ก ๆ ที่ทำได้จริงในแต่ละวันและฉลองเมื่อสำเร็จ ยังช่วยสร้างแรงบันดาลใจคืนมาได้อีกด้วย หากคุณรู้สึกว่าตัวเองติดกับในวงจรของความท้อแท้ การพูดคุยกับนักจิตวิทยาที่เชี่ยวชาญในการจัดการกับภาวะหมดไฟอาจช่วยให้คุณเข้าใจตัวเองมากขึ้นและหาทางออกที่เหมาะสมกับบริบทชีวิตของคุณ

สุดท้ายนี้ คุณควรตระหนักถึงสัญญาณเตือนของสุขภาพกายที่อาจเกิดจากความเครียดสะสม เช่น ความดันโลหิตสูง ปวดศีรษะบ่อย หรือปัญหาทางเดินอาหาร หากมีอาการเหล่านี้ควรปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจสุขภาพโดยรวม การดูแลสุขภาพกายและจิตใจให้แข็งแรงจะช่วยให้คุณมีความยืดหยุ่นในการเผชิญกับความท้าทายต่าง ๆ ได้ดีขึ้น อย่าลืมว่าการขอความช่วยเหลือไม่ใช่ความล้มเหลว แต่เป็นความกล้าที่จะดูแลตัวเองเพื่อที่จะได้ดูแลคนอื่นต่อไปได้อย่างยั่งยืน