Mwanasaikolojia Mwangaza

Zawadi Mwanga, swali lako linadhihirisha mchakato wa kudhani na kuhisi ule unaowezesha kutofautisha kati ya uchovu wa kawaida na ule unaohitaji kuangaliwa na mtaalamu. Ninaelewa kuwa unaumia mchanganyiko wa mzigo wa kazi, hofu ya afya, na mawazo yanayokurupuka usiku-jambo ambalo linakuwa rahisi kwa watu wenye kazi nyingi na wale wanaojihusisha sana na mafanikio. Hapa nitakuelekeza kwa maelezo yanayohusiana na ujumbe wa mwili wako, njia za kujikinga, na namna ya kupata msaada bila kuwa na pesa nzuri.

1. Uchovu wa kawaida vs. ule unaohitaji kutibiwa Uchovu ni mfumo wa kinga wa mwili unaofanya kazi kama alama ya kuonyesha kuwa unafanya mengi au unalazimishwa kufanya mengi. Uchovu wa kawaida huonekana kama: - Kuwa na nguvu kidogo baada ya siku ngumu ya kazi, lakini unapopumzika, huwa unarejelea. - Kuwa na hisia za wasiwasi au kudhani matatizo makubwa, lakini unapozungumza na mtu au kufanya mambo mengine, hisia hizo zinaisha polepole. - Kupata usingizi usio mzuri kwa muda mfupi, lakini ukiamua kupumzika vizuri, mfumo wa usingizi unarejelea. Uchovu unaohitaji kuangaliwa na mtaalamu unadhihirisha kama: - Unaendelea kuwa na hisia za kudhani kwamba mwili wako unaharibika hata baada ya kupumzika au kufanya mambo ya kawaida (kama kula, kunywa maji, na kutembea). - Mawazo ya kufa, kuwa na maradhi ya muda mrefu, au kujisikia kama mwili wako unachomoka yanaendelea kuja hata wakati unafanya kazi nyingine. - Unaogopa kuwa utakuwa mzigo kwa watu na hisia hiyo inakuwa msingi wa maamuzi yako ya kila siku. - Unaona kuwa unaweza kuwa na tatizo la kiafya, lakini daktari hawapati kitu au wanaeleza kuwa ni uchovu. - Unaendelea kufanya mambo ya kuzuia hofu yako kama kuhakikisha unakula vizuri, lakini bado unaogopa kuwa utapata tatizo la afya.

Kwa sasa, umeeleza dalili za uchovu wa kawaida, lakini unaweza kuwa karibu na hali inayohitaji kuangaliwa kwa sababu ya mzigo wa kazi uliokuwa nao na namna unavyojisikia. Hapa ni baadhi ya njia za kujikinga:

2. Namna ya kujikinga na kupumzika kwa njia sahihi - Fanya mipango ya kazi na kupumzika: Kila unapofanya kazi nyingi, amua muda wa kupumzika kabla ya kuanza. Kwa mfano, unapofanya kazi ya muda mfupisho kama ile ya kuandika makala, weka muda wa dakika 10 baada ya kila saa moja kwa kupumzika. Unapomaliza kazi, weka siku moja au mbili kabla ya kuanza kazi nyingine kwa kutembea, kusoma vitabu vya burudani, au kufanya mambo unayoipenda. - Pumzika mwili wako kwa njia za kisasa: Unapojisikia kuwa mwili wako unachomoka, jaribu kufanya mazoezi ya kupumua, yoga, au mazoezi ya kufungua misuli. Kwa mfano, unapojisikia kuwa unaogopa, keti kimya na pumua polepole kwa dakika 5. Hii itasaidia kupunguza mzigo wa akili yako. - Andika mawazo yako: Unapokuwa na mawazo yanayokuja usiku, weka karatasi na kalamu karibu na kitandani. Unapoyajisikia, andika yote. Hii itakuwezesha kuondoa mawazo hayo katika akili yako na kuwa na usingizi wa kutosha. - Kula chakula kinachokusaidia akili: Vitamin C, B, na maganesi hujisaidia kupunguza uchovu. Kula matunda, mboga, na chakula cha rangi nyingi. Pia, kuwa na maji mengi ni muhimu kwa kupunguza uchovu. - Punguza kazi za shule na zingine: Unapofanya kazi nyingi, jaribu kutengeneza orodha ya kazi na kufanya kila kitu kipindi chake. Usijihusishe na kazi nyingi zaidi ya uwezo wako. Kama unaogopa kuwa hutafanikiwa, kumbuka kuwa mafanikio ni mchakato, si matokeo ya siku moja.

3. Namna ya kupata msaada bila kuwa na pesa nzuri Kama unaona kuwa hali yako inazidi kuwa mbaya, hauhitaji kuwa na pesa nzuri kupata msaada. Hapa ni baadhi ya njia: - Tafuta huduma za saikolojia za bure au za bei nafuu: Kuna shirika nyingi katika nchi nyingi zinazotoa huduma za saikolojia kwa bei nafuu au bila malipo. Kwa mfano, shule au vyuo vikuu vinaweza kuwa na huduma za saikolojia kwa wanafunzi. Pia, kuna shirika za kijamii zinazotoa huduma za saikolojia kwa watu wenye mahitaji. - Jumuia za mtandaoni: Kuna makundi mengi katika mitandao ya kijamii ambayo watu wenye tatizo kama lako wanakutana na kujadili mambo ya saikolojia. Kwa mfano, Reddit na Facebook zina makundi ya watu wenye hofu ya afya, uchovu, na tatizo la usingizi. Kujadili na watu wenye hisia kama yako kunaweza kukusaidia kujisikia si peke yako. - Vitabu na vituo vya mtandaoni: Kuna vitabu na vituo vya mtandaoni vinavyotoa ushauri wa saikolojia kwa watu wenye uchovu na hofu. Kwa mfano, vitabu kama ‘The Upward Spiral’ na Alex Korb na ‘When the Body Says No’ na Gabor Maté vinaeleza namna ya kujikinga na kupunguza uchovu. - Tafuta mtu mzuri wa kuzungumza naye: Kama huna uwezo wa kuenda kwa mtaalamu, unga mkono na mtu mzuri ambaye unaweza kumwambia yale unayoyafanya. Mtu huyo anaweza kuwa rafiki, mwalimu, au mtu mzima mwingine unayeamini. Kujadili na mtu mzuri kunaweza kukupunguza mzigo wa akili.

4. Kumbukumbu muhimu - Uchovu ni hisia ya kawaida ambayo inakuja wakati mwili wako unahitaji kupumzika. Usijisikia kuwa ni dalili ya udhaifu. Kupumzika ni njia ya kujilinda. - Mawazo ya kudhani matatizo ya afya ni ya kawaida, lakini hayawezi kuthibitisha kwamba una tatizo la kiafya. Kama unaogopa, nenda hospitalini na ujifunze ukweli. - Kufanya kazi nyingi sana haina maana unafanikiwa zaidi. Mafanikio ni mchakato wa muda mrefu na unahitaji kujihusisha na mambo mengine ya maisha. - Kama unaendelea kuwa na hofu na uchovu, sio dalili ya kuwa ni mzigo kwa watu. Ni dalili ya kuwa unafanya mengi na unahitaji msaada.

Mwisho, Zawadi Mwanga, unaweza kujikinga na kupata msaada. Usijikunjie na mawazo yako peke yako. Fanya hatua ndogo kwa ndogo, pumzika, na kujihusisha na watu wengine. Kama unaona kuwa hali yako inazidi kuwa mbaya, tafuta msaada wa saikolojia. Unastahili kuwa na afya ya akili na mwili.