Psycholoog Helder

Beste Luna, jouw vraag raakt een thema dat veel jonge volwassenen herkennen, maar de intensiteit en impact die je beschrijft verdienen serieuze aandacht. Je geeft aan dat je obsessieve gedachten over je uiterlijk je dagelijks leven steeds meer beïnvloeden, wat een belangrijk signaal is. Het feit dat je sociale situaties begint te vermijden en uren kunt besteden aan vergelijken op sociale media, wijst erop dat dit meer is dan een voorbijgaande fase van onzekerheid. Het onderscheid tussen 'normale' onzekerheid en een mogelijk serieuzere aandoening zoals lichaam dysmorfie stoornis (vaak dysmorfofobie genoemd) ligt vaak in de mate van lijden en de impact op het functioneren. Normale onzekerheid kan ongemakkelijk zijn, maar belemmert je leven niet structureel. Wanneer gedachten obsessief worden, controlegedrag (zoals vaak in spiegels kijken) toeneemt en het je sociale leven en zelfbeeld gaat overheersen, is het verstandig om professionele hulp te overwegen.

Je twijfel over cosmetische ingrepen is zeer begrijpelijk. Het is cruciaal om te onderzoeken of de wens tot verandering voortkomt uit een innerlijke overtuiging of een reactie is op obsessieve gedachten en onzekerheid. Cosmetische ingrepen kunnen, wanneer ze uitgevoerd worden onder invloed van een verstoord zelfbeeld, vaak niet de verlichting brengen die je hoopt, omdat de focus dan naar een ander 'gebrek' kan verschuiven. Een eerste, veilige stap is daarom niet naar een cosmetisch chirurg te gaan, maar naar een psycholoog die gespecialiseerd is in lichaamsbeeld en zelfacceptatie.

Om te leren jezelf te accepteren, kun je beginnen met het beperken van gedrag dat de onzekerheid versterkt. Overweeg een 'digitale detox' voor sociale media die tot vergelijking leiden, en probeer het controleren van je uiterlijk in reflecterende oppervlakken bewust te verminderen. Daag je negatieve gedachten uit door je af te vragen of je tegen een vriendin hetzelfde zou zeggen als wat je tegen jezelf zegt. Oefen met zelfcompassie: behandel jezelf met dezelfde vriendelijkheid die je aan een dierbaar persoon zou geven. Activiteiten die je helpen voelen wat je lichaam kan (zoals sport, yoga of dans) in plaats van hoe het eruitziet, kunnen ook helpen de focus te verleggen.

Het niet kunnen geloven van complimenten van vrienden en familie is een veelvoorkomend kenmerk van een negatief zelfbeeld. De weg naar acceptatie begint vaak met het erkennen dat jouw perceptie mogelijk vervormd is, en dat de objectieve werkelijkheid van anderen waardevol kan zijn. Psychologische therapie, zoals cognitieve gedragstherapie, is zeer effectief gebleken bij het aanpakken van obsessieve gedachten over uiterlijk en het opbouwen van een realistischer en milder zelfbeeld. Je kunt beginnen door contact op te nemen met je huisarts voor een verwijzing, of rechtstreeks een geregistreerd psycholoog te zoeken. Je vraagt om hulp, en dat is een moedige en essentiële eerste stap op deze weg.