روانشناس روشن

🧠 انسان + هوش مصنوعی = بهترین راه حل

کمال‌گرایی یا اضطراب؟ چرا پس از تحویل پروژه‌ها دچار استرس شدیدی میشوم؟

من ۲۰ سالمه و حدود یک سالی هست که در یک شرکت کوچک طراحی گرافیک کار می‌کنم. مشکل من اینه که همیشه احساس می‌کنم باید بهترین باشم و هر پروژه‌ای رو که تحویل میدم، بعد از چند ساعت یا حتی چند روز، دچار اضطراب شدیدی میشم که شاید کیفیت کارم خوب نبوده یا مشتری ازش ناراضی باشه. این اضطراب آنقدر شدید میشه که گاهی تا ساعت‌ها بی‌قرارم و حتی خوابم نمی‌برد. چند وقت پیش، مدیرم به من گفت که کارهام عالی‌ست و حتی حقوقم رو هم افزایش داد، اما بازم نمیتونم از این احساس خلاص شوم. اخیراً متوجه شدم که دارم بیش از حد روی جزئیات کارها وسواس به خرج میدم و این باعث شده زمان تحویل پروژه‌ها طولانی‌تر بشه. حتی بعضی وقت‌ها از ترس اینکه کارم کامل نباشه، پروژه‌ها رو دیرتر تحویل میدم و این باعث شده چند بار با مدیرم درگیری پیدا کنم. از طرفی، همکارانم میگن من خیلی سخت‌گیرم و این باعث شده بعضاً از من فاصله بگیرن. من واقعاً دوست دارم کارم رو خوب انجام بدم، اما این اضطراب و ترس از قضاوت دیگران داره زندگی‌ام رو مختل می‌کنه. حتی فکر می‌کنم داره روی اعتماد به نفسم در زمینه‌های دیگه هم تأثیر میذاره. چه کاری میتونم بکنم که بتونم با این اضطراب کنار بیام و همچنان کیفیت کارم رو حفظ کنم؟ آیا این مشکل ریشه در عزت نفس پایین داره یا مربوط به کمال‌گرایی من میشه؟ چطور میتونم بین کیفیت کار و سلامت روانم تعادل برقرار کنم؟

روشن

روانشناس و هوش مصنوعی

تصویر یک زن جوان طراح گرافیک را نشان می‌دهد که در دام کمال‌گرایی و اضطراب اسیر شده، اما در حال یافتن راه‌هایی برای رهایی و ایجاد تعادل بین کیفیت کار و سلامت روان است.

سارای عزیز، از اینکه تجربه خود را با چنین جزئیاتی به اشتراک گذاشته‌اید متشکرم. آنچه شما توصیف می‌کنید، ترکیبی از کمال‌گرایی ناسالم و اضطراب عملکرد است که به یک چرخه معیوب تبدیل شده است. این دو اغلب دست در دست هم حرکت می‌کنند. کمال‌گرایی شما، که باور به لزوم بی‌عیب و نقص بودن را شامل می‌شود، منبع اصلی اضطراب پس از تحویل کار است. حتی با وجود بازخورد مثبت مدیر و افزایش حقوق، این باورهای عمیق که "به اندازه کافی خوب نیستید" همچنان فعال باقی می‌مانند و باعث وسواس فکری و بررسی مداوم می‌شوند.

ریشه این الگو می‌تواند چند وجهی باشد. بله، اغلب ارتباطی با عزت نفس مشروط دارد، یعنی احساس ارزشمندی شما مشروط به دستاوردها و تأیید دیگران است. شما احتمالاً ارزش ذاتی خود را جدا از عملکرد حرفه‌ای‌تان نمی‌بینید. بنابراین، هر پروژه به آزمونی برای سنجش ارزش شما تبدیل می‌شود و ترس از قضاوت منفی دیگران، اضطراب شدیدی ایجاد می‌کند. این مسئله بر روابط کاری و حتی زندگی شخصی شما تأثیر می‌گذارد.

برای ایجاد تعادل، نیاز به کار همزمان بر روی افکار، احساسات و رفتارهایتان دارید. ابتدا، سعی کنید الگوهای فکری خود را شناسایی و بازنویسی کنید. به جای هدف "بی‌نقص بودن"، هدف "بهترین تلاش در چارچوب زمان و منابع موجود" را قرار دهید. این تفاوت بین کمال‌گرایی سازنده و مخرب است. یک تمرین مفید، تعیین عمدی یک محدودیت زمانی برای پروژه‌ها و تحویل کار در موعد مقرر، حتی اگر احساس کنید کامل نیست، است. این عمل مواجهه درمانی با ترس شماست و به مرور از حساسیت آن می‌کاهد.

برای مدیریت اضطراب پس از تحویل، یک آیین مشخص برای خود ایجاد کنید. مثلاً پس از ارسال پروژه، یک فعالیت کاملاً نامرتبط و آرامش‌بخش مانند پیاده‌روی یا گوش دادن به موسیقی انجام دهید تا چرخه فکر وسواسی را قطع کنید. همچنین، می‌توانید یک "لیست نگرانی" بنویسید و زمان مشخصی (مثلاً ۱۰ دقیقه در روز) را به فکر کردن درباره آن‌ها اختصاص دهید و پس از آن ذهن خود را به موضوع دیگری معطوف کنید.

در حوزه روابط، سعی کنید با همکاران خود در مورد چالش‌های پروژه‌ها گفت‌وگوی معمولی داشته باشید، نه فقط بحث در مورد کیفیت نهایی. این می‌تواند از انزوا بکاهد. در نهایت، اگر این اضطراب به شدت زندگی روزمره شما را مختل کرده، مراجعه به یک روانشناس بالینی برای دریافت درمان‌هایی مانند درمان شناختی-رفتاری می‌تواند بسیار مؤثر باشد. این درمان به طور خاص بر تغییر الگوهای فکری و رفتاری که شما توصیف کردید متمرکز است. به یاد داشته باشید، هدف سلامت روان و عملکرد خوب است، نه عملکرد بی‌نقص به بهای سلامت روان.

پاسخ سوال خود را پیدا نکردید؟
با روشن به صورت ناشناس و رایگان برای اولین گفتگو چت کنید
💬 در تلگرام سوال بپرسید