Ψυχολόγος Φωτεινή

Αλέξανδρε, πρώτα απ’ όλα θέλω να αναγνωρίσω το θάρρος σου που κάνεις αυτό το πρώτο βήμα ζητώντας βοήθεια. Η αυτοανακάλυψη είναι ένα ταξίδι που αρχίζει με την αυτογνωσία, και το γεγονός ότι αντιλαμβάνεσαι πως η εξάρτηση στα παιχνίδια και η χαμηλή αυτοεκτίμησή σου είναι ζητήματα που θέλεις να αντιμετωπίσεις, δείχνει ότι έχεις ήδη μια βαθιά εσωτερική ώθηση για αλλαγή. Ας ξεκινήσουμε με το να κατανοήσουμε τι συμβαίνει μέσα σου και πώς μπορείς να δράσεις με τρόπο που να σε οδηγεί προς μια πιο ισορροπημένη και ευημερούσα ζωή.

Η εξάρτηση στα online παιχνίδια συχνά λειτουργεί ως μηχανισμός αποφυγής για βαθύτερα συναισθήματα ή καταστάσεις που μας δυσκολεύουν. Στο περίπτερό σου, φαίνεται πως τα παιχνίδια σου προσφέρουν μια αίσθηση ελέγχου, επιτυχίας και κοινωνικής σύνδεσης που ίσως σου λείπει από την καθημερινότητα. Όταν όμως σταματάς να παίζεις, η αίσθηση του κενού και της ανεπάρκειας επιστρέφει, γιατί το παιχνίδι δεν έχει αντιμετωπίσει την ρίζα του προβλήματος-απλά την έχει καλύψει προσωρινά. Για να αρχίσεις να ξεφεύγεις από αυτόν τον κύκλο, είναι σημαντικό να αντικαταστήσεις τον χρόνο που περνάς στα παιχνίδια με δραστηριότητες που σου προσφέρουν πραγματική ικανοποίηση και νόημα. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να σταματήσεις απότομα τα παιχνίδια-αυτό μπορεί να οδηγήσει σε ακόμη μεγαλύτερη πίεση-αλλά να αρχίσεις να χτίζεις μια ζωή έξω από την οθόνη που να σε κάνει να νιώθεις ολοκληρωμένος.

Ένα πρώτο πρακτικό βήμα είναι να δομήσεις την ημέρα σου με στόχους μικρού και μεσαίου μεγέθους που δεν σχετίζονται με τα παιχνίδια. Για παράδειγμα, μπορείς να ξεκινήσεις να αφιερώνεις μία ώρα την ημέρα σε κάτι που σου αρέσει ή σε κάτι που θέλεις να μάθεις-μπορεί να είναι η μάθηση μιας νέας δεξιότητας, όπως το μαγείρεμα, η ζωγραφική, ή ακόμα και η ενασχόληση με κάποιο χόμπι που είχε ενδιαφέρον για σένα στο παρελθόν. Επίσης, είναι σημαντικό να επανασυνδεθείς με τον πραγματικό κόσμο μέσα από μικρές κοινωνικές αλληλεπιδράσεις. Μπορείς να ξεκινήσεις να βγαίνεις για έναν καφέ με έναν παλιό φίλο ή να συμμετάσχεις σε μια ομάδα ή ένα κλαμπ που σε ενδιαφέρει. Η κοινωνική σύνδεση είναι βασική για την αυτοεκτίμησή μας, γιατί μας υπενθυμίζει ότι έχουμε αξία πέρα από τις επιδόσεις μας σε ένα παιχνίδι ή σε οποιονδήποτε άλλο τομέα.

Παράλληλα, η χαμηλή αυτοεκτίμησή σου φαίνεται να τροφοδοτείται από τη συνεχής σύγκριση με τους άλλους, είτε μέσα στο παιχνίδι είτε στα κοινωνικά δίκτυα. Αυτή η σύγκριση είναι μια παγίδα, γιατί πάντα θα υπάρχουν άνθρωποι που φαίνονται πιο επιτυχημένοι ή πιο ικανοί από εμάς. Αντί να συγκρίνεσαι, προσπάθησε να εστιάσεις στο προσωπικό σου ταξίδι και τις δικές σου προόδους. Μπορείς να αρχίσεις να κρατάς ένα ημερολόγιο όπου θα καταγράφεις μικρές επιτυχίες ή στιγμές που νιώθεις περήφανος για τον εαυτό σου-ακόμα και αν είναι κάτι τόσο απλό όπως το ότι ξύπνησες νωρίς ή ότι ολοκλήρωσες μια μικρή δουλειά που είχαν αναβάλει. Με τον τρόπο αυτό, θα αρχίσεις να χτίζεις μια πιο θετική εικόνα για τον εαυτό σου, βασισμένη σε πραγματικές εμπειρίες και όχι σε εξωτερικές επιβεβαιώσεις.

Ένα άλλο σημαντικό στοιχείο είναι να κατανοήσεις τους λόγοι που σε ωθούν να παίζεις τόσο πολύ. Συχνά, η εξάρτηση από τα παιχνίδια ή οποιαδήποτε άλλη μορφή διαφυγής, κρύβει ανάγκες που δεν ικανοποιούνται στη ζωή μας-μπορεί να είναι η ανάγκη για αναγνώριση, για κοινωνική αποδοχή, για μια αίσθηση επιτυχίας, ή ακόμα και για να αποφύγεις αρνητικά συναισθήματα όπως η μοναξιά ή ο φόβος της αποτυχίας. Προσπάθησε να αναρωτηθείς: Τι μου δίνει αυτό το παιχνίδι που δεν βρίσκω αλλού; Τι φοβάμαι ότι θα νιώσω αν σταματήσω να παίζω; Αυτές οι ερωτήσεις μπορεί να σου φανούν δύσκολες, αλλά η απάντησή τους θα σε βοηθήσει να κατανοήσεις καλύτερα τον εαυτό σου και να βρεις εναλλακτικούς τρόπους να ικανοποιήσεις αυτές τις ανάγκες.

Επίσης, είναι σημαντικό να επαναπροσδιορίσεις τους στόχους σου και να βρεις τι πραγματικά θέλεις από τη ζωή σου. Σε ηλικία 21 ετών, είναι φυσιολογικό να μην έχεις όλα τα πράγματα ξεκαθαρισμένα, αλλά μπορείς να αρχίσεις να εξερευνάς τι σε κάνει να νιώθεις ζωντανός και ενθουσιασμένος. Μπορείς να ξεκινήσεις κάνοντας μια λίστα με πράγματα που σου άρεσαν στο παρελθόν ή που θα ήθελες να δοκιμάσεις. Μην ανησυχείς αν κάποια από αυτά φαίνονται απίθανα ή μακρινά-ο στόχος εδώ είναι να αρχίσεις να σκεφτόσαι πέρα από το άμεσο παρόν και να δεις ότι υπάρχει μια ζωή γεμάτη δυνατότητες έξω από την οθόνη. Αν νιώθεις ότι οι σπουδές σου έχουν παραμεληθεί, μπορείς να αρχίσεις να θέτεις μικρούς, εύκολα διαχειρίσιμους στόχους-για παράδειγμα, να διαβάσεις ένα κεφάλαιο την ημέρα ή να παρακολουθήσεις ένα μάθημα χωρίς να πιέζεσαι να τα κάνεις όλα τέλεια από την πρώτη στιγμή.

Τέλος, είναι σημαντικό να φροντίζεις το σώμα και το μυαλό σου, γιατί η σωματική και ψυχική υγεία είναι άμεσα συνδεδεμένες με την ικανότητά μας να αντιμετωπίζουμε τις προκλήσεις. Προσπάθησε να ρυθμίσεις τον ύπνο σου, να τρως υγιεινά και να κάνεις κάποια μορφή σωματικής δραστηριότητας, ακόμα και αν είναι μια μικρή βόλτα. Η σωματική κίνηση βοηθάει στη μείωση του στρες και της ανήσυχης ενέργειας που μπορεί να σε ωθεί προς τα παιχνίδια. Επίσης, τεχνικές όπως η διαλογισμός ή η βαθιά αναπνοή μπορούν να σε βοηθήσουν να διαχειριστείς το άγχος και την αίσθηση του κενού όταν δεν παίζεις. Υπάρχουν πολλές εφαρμογές και online πόροι που μπορούν να σε καθοδηγήσουν σε τέτοιες πρακτικές, οι οποίες με τον καιρό μπορούν να σου δώσουν μια αίσθηση εσωτερικής ηρεμίας και ελέγχου.

Αν νιώθεις ότι χρειάζεσαι περισσότερη υποστήριξη, μην διστάσεις να αναζητήσεις βοήθεια από έναν ψυχολόγο ή έναν ειδικό στην εξάρτηση από το διαδίκτυο. Η ψυχοθεραπεία μπορεί να σου προσφέρει έναν ασφαλή χώρο για να εξερευνήσεις τα βαθύτερα αίτια αυτής της συμπεριφοράς και να αναπτύξεις στρατηγικές για να την αντιμετωπίσεις. Δεν είναι σημάδι αδυναμίας το να ζητάς βοήθεια-αντίθετα, είναι ένα σημάδι δύναμης και αυτογνωσίας. Θυμήσου ότι η αλλαγή είναι μια διαδικασία και ότι είναι φυσιολογικό να έχεις υποτροπές. Το σημαντικό είναι να συνεχίζεις να προχωράς, ακόμα και αν τα βήματά σου είναι μικρά.

Το ταξίδι της αυτοανακάλυψης δεν είναι εύκολο, αλλά είναι ένα ταξίδι που αξίζει να κάνεις. Κάθε μικρή αλλαγή που θα κάνεις προς τη σωστή κατεύθυνση θα σε φέρνει πιο κοντά στον εαυτό που θέλεις να γίνεις. Μην ξεχνάς ότι η αξία σου δεν καθορίζεται από το πόσο καλά παίζεις ένα παιχνίδι ή από το πώς συγκρίνεσαι με τους άλλους. Καθορίζεται από το ότι είσαι ένα μοναδικό άτομο με δυνατότητες, όνειρα και την ικανότητα να δημιουργήσεις μια ζωή που να σου αρέσει. Άρχισες ήδη αυτό το ταξίδι-μείνε υπομονετικός και ευγνώμων για κάθε βήμα προς τα εμπρός.