Ψυχολόγος Φωτεινή

Αγαπητή Ελένη, ευχαριστώ που μοιράστηκες τις ανησυχίες σου. Η ερώτησή σου είναι πολύ σημαντική, καθώς η αυτοπροστασία και η ψυχολογική ασφάλεια σε μια σχέση είναι θεμελιώδεις. Το γεγονός ότι αναγνωρίζεις και αναζητάς να κατανοήσεις αυτά τα συναισθήματα είναι ένα πρώτο, κρίσιμο βήμα προς τη διαφύλαξη της ευημερίας σου.

Για να απαντήσουμε στο πώς μπορείς να αναγνωρίσεις αν μια σχέση είναι υγιής ή κακοποιητική, είναι χρήσιμο να εξετάσουμε ορισμένα βασικά χαρακτηριστικά. Σε μια υγιή σχέση υπάρχει σεβασμός, εμπιστοσύνη, ειλικρίνεια και ισορροπία. Οι διαφωνίες υπάρχουν, αλλά διαχειρίζονται με κατασκευαστική επικοινωνία και χωρίς προσβολές ή χειραγώγηση. Αντίθετα, σε μια κακοποιητική δυναμική, συχνά παρατηρείται ένα μοτίβο ελέγχου, υποτίμησης, συναισθηματικής απομάκρυνσης ως τιμωρίας, και έλλειψη ευθύνης για τις πράξεις και τα λόγια. Το ότι ο σύντροφός σου εκφράζει παρεξηγήσεις με θυμό και στη συνέχεια απομακρύνεται συναισθηματικά μπορεί να είναι ένα κόκκινο σηματάκι. Αυτή η συμπεριφορά, εάν είναι επαναλαμβανόμενη, δημιουργεί ένα κλίμα φόβου και ανασφάλειας, όπου εσύ μπορεί να νιώθεις την ανάγκη να "προσαρμοστείς" συνεχώς για να αποφύγεις την οργή ή την απόσυρσή του. Η αίσθηση ότι η επικοινωνία δεν είναι ειλικρινής ενισχύει αυτή την ανησυχία.

Δεν είναι ασυνήθιστο να υπάρχουν προκλήσεις στις σχέσεις, και η ύπαρξη συγκρούσεων δεν σημαίνει αυτόματα κακοποίηση. Ωστόσο, το κρίσιμο στοιχείο είναι πώς αυτές οι προκλήσεις επιλύονται και πώς σε κάνουν να νιώθεις μακροπρόθεσμα. Φυσιολογικά προβλήματα τείνουν να επιλύονται με διάλογο και συμβιβασμό, όπου και οι δύο εταίροι νιώθουν ακουστοί και σεβαστοί. Αντιθέτως, δείκτες που μπορεί να δικαιολογούν ανησυχία για την ψυχολογική σου ασφάλεια περιλαμβάνουν: το να νιώθεις ότι πρέπει να παρακολουθείς τι λες ή κάνεις, να φοβάσαι τις αντιδράσεις του, να νιώθεις συνεχώς υπεύθυνη για τη διάθεσή του ή να βιώνεις μια σταθερή υποβάθμιση της αυτοεκτίμησής σου. Η ερώτηση "μήπως η σχέση γίνει κακοποιητική;" είναι ήδη ένα σημαντικό εσωτερικό σήμα.

Όσον αφορά τους τρόπους προστασίας του εαυτού σου ενώ διατηρείς την αγάπη που νιώθεις, υπάρχουν βήματα που μπορείς να λάβεις. Πρώτα, προσπάθησε να θέσεις υγιή όρια. Μπορείς να επικοινωνήσεις με ηρεμία και σαφήνεια πώς επηρεάζεσαι από τον θυμό και τη συναισθηματική απόσυρσή του, χωρίς κατηγορίες. Παράδειγμα: "Νιώθω πολύ άσχημα όταν μετά από μια διαφωνία απομακρύνεσαι εντελώς. Θα ήθελα να μπορούμε να μιλάμε για τα προβλήματά μας, ακόμα και αν είναι δύσκολα". Παρατήρησε την αντίδρασή του. Μια υγιής αντίδραση θα περιλάμβανε προσπάθεια κατανόησης και προσαρμογής. Αν η αντίδραση είναι επιθετική, υποτιμητική ή αν ολοκληρωτικά αγνοεί τα όριά σου, αυτό είναι ένα ισχυρό δείκτη προβληματικής συμπεριφοράς.

Δεύτερον, επένδυσε στον εαυτό σου και στη στήριξή σου. Διατήρησε τις δραστηριότητες, τα χόμπι και τις φιλίες σου έξω από τη σχέση. Αυτό διατηρεί την αίσθηση της ταυτότητάς σου και σου δίνει μια αντικειμενική προοπτική. Μίλα σε εμπιστευτικά άτομα που σε στηρίζουν για τις εμπειρίες σου. Μερικές φορές, από έξω είναι πιο εύκολο να δει κανείς μοτίβα. Τρίτον, παρατήρησε τα μοτίβα, όχι μόνο τις μεμονωμένες περιπτώσεις. Κράτα ένα ημερολόγιο με τα συναισθήματά σου. Επαναλαμβάνεται ο κύκλος του θυμού, της απομάκρυνσης και της συμφιλίωσης χωρίς πραγματική αλλαγή; Τέταρτον, σκέψου να ζητήσεις επαγγελματική υποστήριξη για τον εαυτό σου. Μια συνεδρία με έναν ψυχολόγο μπορεί να σε βοηθήσει να διευκρινίσεις τα συναισθήματά σου, να ενισχύσεις την αυτοεκτίμησή σου και να αποφασίσεις τι είναι καλύτερο για εσένα.

Η αγάπη είναι σημαντική, αλλά δεν πρέπει ποτέ να έρχεται με το τίμημα της ψυχολογικής σου ασφάλειας και της αυτοεκτίμησής σου. Μια πραγματικά υγιής σχέση ενδυναμώνει και τους δύο εταίρους. Αν, παρά τις προσπάθειές σου για ανοιχτή επικοινωνία και θέση ορίων, η συμπεριφορά του συντρόφου σου παραμένει αμετάβλητη και επηρεάζει αρνητικά την ψυχική σου υγεία, τότε ίσως χρειαστεί να επανεξετάσεις σοβαρά το κόστος αυτής της σχέσης. Να θυμάσαι: το να προστατεύεις τον εαυτό σου δεν είναι προδοσία της αγάπης, είναι εκδήλωση αυτοσεβασμού.