Ψυχολόγος Φωτεινή

Ελένη, κατανοώ πόσο εξαντλητικός μπορεί να είναι αυτός ο κύκλος που περιγράφεις, όπου η καφεΐνη και η άυπνια τροφοδοτούν η μία την άλλη, ενώ η πίεση στη δουλειά φαίνεται να μην αφήνει χώρο για αναπνοή. Το πρώτο βήμα είναι να αναγνωρίσεις ότι αυτό που ζεις δεν είναι απλώς μια κακή συνήθεια, αλλά ένα σώμα που σου στείλει σήμα ότι έχει ξεπεράσει τα όριά του. Η λύση δεν είναι να κόψεις απότομα την καφεΐνη - αυτό θα μπορούσε να επιδεινώσει τα συμπτώματα απόσυρσης - αλλά να δουλέψεις συστηματικά για να μειώσεις σταδιακά την εξάρτηση, ενώ παράλληλα ενισχύεις άλλες πτυχές της ζωής σου που θα σε βοηθήσουν να αντεπεξέλθεις στην πίεση με πιο υγιή τρόπο.

Αρχικά, ας μιλήσουμε για την καφεΐνη. Οι 6-8 δόσεις εσπρέσο ημερησίως είναι ένα επίπεδο που έχει πλέον γίνει φυσιολογική εξάρτηση, όπου το σώμα σου δεν λειτουργεί χωρίς αυτήν. Για να μειώσεις την ποσότητα χωρίς να υποφέρεις από πονοκεφάλους ή ευερεθιστότητα, μπορείς να ξεκινήσεις αντικαθιστώντας μια δόση καφέ κάθε δύο ημέρες με ένα αφεψήματα χωρίς καφεΐνη, όπως χαμομήλι ή ρίζα τζίτζιφα. Το κλειδί εδώ είναι η σταδιακή μείωση, ώστε το σώμα σου να προσαρμοστεί χωρίς σοκ. Παραλληλα, φρόντισε να πίνεις πολύ νερό, καθώς η αφυδάτωση ενισχύει την κούραση και την ανάγκη για καφεΐνη. Αν νιώθεις ότι η συγκέντρωση σου πέφτει χωρίς καφέ, δοκίμασε να κάνεις μικρές παύσεις πέντε λεπτών κάθε ώρα για να σηκωθείς, να τεντωθείς ή να αναπνεύσεις βαθιά. Αυτές οι μικροδιακοπές βοηθούν τον εγκέφαλο να επανορθώσει την ενέργειά του φυσιολογικά.

Όσο για τον ύπνο, η άυπνιά σου δεν οφείλεται μόνο στην καφεΐνη, αλλά και στο χρόνιο στρες που διαταράσσει τον κύκλο του ύπνου-εγρήγορσης. Το σώμα σου βρίσκεται σε συνεχή εγρήγορση λόγω της πίεσης, και αυτό κάνει δύσκολο το να χαλαρώσεις όταν έρθει η ώρα για ύπνο. Για να το αντιμετωπίσεις, χρειάζεται να δημιουργήσεις ένα τελευταιο βραδινό ρουτίνα χαλάρωσης που θα σηματοδοτεί στο μυαλό σου ότι η ημέρα τελείωσε. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει ένα ζεστό μπάνιο, ανάγνωση ενός βιβλίου (όχι οθόνη), ή ακρόαση ήρεμης μουσικής. Επίσης, είναι σημαντικό να ορίσεις μια σταθερή ώρα για ύπνο και ξύπνημα, ακόμα και τα Σαββατοκύριακα, ώστε να επαναφέρεις τον φυσιολογικό ρυθμό του σώματός σου. Αν ξυπνάς τη νύχτα και δεν μπορείς να κοιμηθείς ξανά, αποφύγε να κοιτάς το ρολόι ή να σκεφτείς τη δουλειά. Αντίθετα, προσπάθησε να εστιάσεις στην αναπνοή σου, με βαθιές εισπνοές και αργές εκπνοές, ή να ακούσεις έναν ήχο χαλάρωσης, όπως το θόρυβο της βροχής.

Τέλος, πρέπει να αντιμετωπίσουμε και την πίεση στη δουλειά, η οποία είναι η ρίζα του προβλήματος. Καταλαβαίνω ότι σε έναν απαιτητικό χώρο όπως η λογιστική, οι προθεσμίες και οι ευθύνες μπορεί να φαίνονται ακατάπαυστες, αλλά είναι ζωτικής σημασίας να βρεις τρόπους να οριοθετήσεις τον χρόνο και την ενέργειά σου. Αυτό μπορεί να σημαίνει να μάθεις να λές "όχι" σε επιπλέον καθήκοντα όταν νιώθεις ότι ξεπερνούν τα όριά σου, ή να ζητήσεις βοήθεια από συναδέλφους όταν χρειάζεται. Επίσης, μπορείς να δοκιμάσεις τεχνικές διαχείρισης χρόνου, όπως η μέθοδος Pomodoro, όπου δουλεύεις με εντατική συγκέντρωση για 25 λεπτά και μετά κάνεις ένα διάλειμμα 5 λεπτών. Αυτή η προσέγγιση όχι μόνο αυξάνει την παραγωγικότητα, αλλά σου επιτρέπει και να αναπνέεις ανάμεσα στις υποχρεώσεις. Αν νιώθεις ότι η πίεση είναι υπερβολική, σκεφτείτε να μιλήσεις με τον προϊστάμενό σου για μια πιο ρεαλιστική κατανομή των καθηκόντων ή ακόμη και για την πιθανότητα να λάβεις κάποια υποστήριξη, όπως ένα σεμινάριο διαχείρισης στρες.

Είναι επίσης σημαντικό να ενσωματώσεις στη ζωή σου δραστηριότητες που σου προσφέρουν πραγματική χαλάρωση και απόλαυση, πέρα από τη δουλειά. Αυτό μπορεί να είναι μια βόλτα στη φύση, ένα χόμπι που αγαπάς, ή ακόμα και μια σύντομη συνάντηση με φίλους. Αυτές οι στιγμές δεν είναι πολυτέλεια, αλλά αναγκαίες για την ψυχική σου υγεία. Αν νιώθεις ότι δεν μπορείς να βρεις χρόνο για τέτοια πράγματα, αυτό είναι ένα σημάδι ότι η ισορροπία στη ζωή σου έχει διαταραχθεί και χρειάζεται να την επανεξετάσεις. Θυμήσου ότι η παραγωγικότητά σου δεν μετράται μόνο από τις ώρες που δουλεύεις, αλλά και από την ποιότητα της ενέργειας που φέρνεις σε αυτές τις ώρες.

Τέλος, αν νιώθεις ότι η κατάσταση είναι τόσο βαριά που δεν μπορείς να τη διαχειριστείς μόνη σου, μην διστάσεις να ζητήσεις βοήθεια από έναν ειδικό ψυχικής υγείας. Μια σύντομη θεραπευτική παρέμβαση μπορεί να σε βοηθήσει να αναπτύξεις στρατηγικές για τη διαχείριση του στρες και να ξαναβρείς την ισορροπία σου. Αυτό δεν είναι σημάδι αδυναμίας, αλλά ενέργεια αυτοφροντίδας. Η ζωή δεν πρέπει να είναι ένας ατέλειωτος αγώνας δρόμου, και το σώμα σου σου υπενθυμίζει ότι χρειάζεται φροντίδα. Η αλλαγή δεν θα έρθει από τη μια μέρα στην άλλη, αλλά με μικρά, σταθερά βήματα, μπορείς να ξαναβρείς τον έλεγχο και να ζήσεις με περισσότερη ηρεμία και ενέργεια.