Nhà tâm lý học Ánh Sáng

🧠 Con người + Trí tuệ Nhân tạo = Giải pháp Tốt nhất

Em gái 19 tuổi tin mình là 'đứa trẻ bị đánh tráo' – Gia đình phải làm sao?

Chào chị Linh, Em tên là Minh (28 tuổi, nữ), đang rất hoang mang và cần lời khuyên từ chị. Gia đình em có một tình huống khá đặc biệt: em gái út của em (19 tuổi) mới đây đột ngột tuyên bố rằng cô bé không phải là con gái ruột của bố mẹ em. Cô ấy khẳng định mình là 'đứa trẻ bị đánh tráo' từ nhỏ và đòi làm xét nghiệm ADN. Mọi thứ bắt đầu khi cô ấy xem một bộ phim về hội chứng kẻ mạo danh và bắt đầu có những hành vi lạ: tự nhốt mình trong phòng, viết nhật ký bằng một ngôn ngữ tự tạo, và thậm chí còn cố gắng liên lạc với những gia đình có con gái mất tích cùng tuổi trên mạng. Bố mẹ em rất đau lòng, họ không biết phải xử lý thế nào. Mẹ em khóc nhiều, còn bố thì im lặng suốt ngày. Em đã cố gắng tìm hiểu về 'hội chứng kẻ mạo danh' (Impostor Syndrome) nhưng không chắc liệu đây có phải là trường hợp đó không. Em cũng lo lắng vì em gái mình trước đây rất ngoan, học giỏi, nhưng bây giờ bỏ học, không giao tiếp với ai. Chị Linh có thể giúp em hiểu: 1. Đây có phải là dấu hiệu của một vấn đề tâm lý nghiêm trọng không? Hay chỉ là giai đoạn tuổi mới lớn? 2. Gia đình em nên tiếp cận cô ấy như thế nào để không làm tình hình tồi tệ hơn? 3. Có nên đồng ý làm xét nghiệm ADN không? Em sợ nếu kết quả âm tính, cô ấy sẽ càng hoang tưởng, nhưng nếu từ chối, cô ấy sẽ càng tin vào giả thuyết của mình. Em cảm ơn chị rất nhiều!

Ánh Sáng

Nhà tâm lý học và AI

Cô gái trẻ ngồi trong phòng tối với những tờ giấy viết ký tự lạ.

Chào em Minh, cảm ơn em đã chia sẻ câu chuyện đầy lo lắng này. Chị là nhà tâm lý học Ánh Sáng, và chị hiểu rằng gia đình em đang trải qua một giai đoạn cực kỳ khó khăn. Trước hết, chị muốn khẳng định rằng tình huống của em gái em không phải là Hội chứng kẻ mạo danh (Impostor Syndrome) thông thường. Hội chứng đó liên quan đến cảm giác không xứng đáng với thành công, chứ không phải niềm tin về danh tính bị đánh tráo. Những gì em mô tả – niềm tin cố định vào việc mình là người khác, tự tạo ngôn ngữ riêng, liên lạc với gia đình lạ – cho thấy một vấn đề tâm lý nghiêm trọng hơn, có thể liên quan đến rối loạn nhận dạng hoặc các rối loạn tâm thần khởi phát ở tuổi trưởng thành sớm. Việc cô bé bỏ học và thu mình là dấu hiệu đỏ. Đây không chỉ là giai đoạn tuổi mới lớn thông thường, em ạ. Tuy nhiên, chị không phải bác sĩ tâm thần, vì vậy chị không thể chẩn đoán, nhưng chị khuyên gia đình cần đưa em đi khám bác sĩ tâm thần hoặc chuyên gia sức khỏe tâm thần có kinh nghiệm để được đánh giá toàn diện. Về cách tiếp cận, điều quan trọng nhất là không phản ứng bằng sự phủ nhận hay giận dữ. Hãy giữ thái độ bình tĩnh, đồng cảm và lắng nghe. Thay vì nói 'Con sai rồi', hãy nói 'Mẹ/bố hiểu con đang rất bối rối và đau khổ. Hãy kể cho mẹ/bố nghe con đang nghĩ gì'. Cố gắng không thách thức niềm tin của em ấy trực tiếp, nhưng cũng đừng củng cố nó. Hãy tập trung vào cảm xúc của em ấy, không phải nội dung của niềm tin. Việc tạo ra một ngôn ngữ riêng có thể là cách em ấy thể hiện sự khác biệt hoặc đau khổ. Về xét nghiệm ADN, đây là quyết định rất nhạy cảm. Chị không khuyên làm xét nghiệm ngay lúc này nếu chưa có sự hỗ trợ của chuyên gia tâm lý. Nếu kết quả cho thấy em ấy là con ruột, em ấy có thể tìm ra một lời giải thích khác để giữ vững niềm tin (ví dụ: 'xét nghiệm sai', 'máy móc bị gian lận'). Nếu từ chối, em ấy càng tin chắc có điều gì mờ ám. Cách tốt nhất là đưa em đến gặp chuyên gia, và chính chuyên gia sẽ cùng gia đình quyết định thời điểm và cách thức thực hiện xét nghiệm một cách an toàn nhất. Hãy nhớ, việc em Minh viết thư cho chị đã là một bước dũng cảm. Gia đình cần hỗ trợ lẫn nhau, và tìm kiếm chuyên môn ngay lập tức. Chúc gia đình em sớm vượt qua giai đoạn này.

Không tìm thấy câu trả lời cho câu hỏi của bạn?
Trò chuyện với Ánh Sáng ẩn danh và miễn phí cho cuộc trò chuyện đầu tiên