Nhà tâm lý học Ánh Sáng

Mai, việc bạn lo cho mẹ và nghĩ về tuổi tác của chính mình không có nghĩa là bạn đang phản ứng sai. Những thay đổi trong gia đình có thể khiến ta nhận ra thời gian trôi qua và cảm thấy bất an. Điểm đáng chú ý trong lời bạn kể là nỗi lo nhanh chóng chuyển từ một lần quên cuộc hẹn sang kết luận đáng sợ, rồi khiến bạn tìm kiếm triệu chứng hàng giờ và né tránh những cuộc trò chuyện. Điều đó cho thấy nỗi lo đang làm bạn khổ sở, chứ không tự nó chứng minh rằng mẹ mắc bệnh nghiêm trọng hay bạn đang suy giảm khả năng.

Để phân biệt sự quan tâm thực tế với nỗi sợ, hãy xem xét điều gì đã quan sát được, điều gì mới chỉ là dự đoán, và liệu có một bước tiếp theo hữu ích hay không. Một lần quên hoặc hỏi lại có thể xảy ra vì nhiều lý do thường ngày, chẳng hạn mệt mỏi, bận tâm hoặc thiếu ngủ. Riêng một tình huống không đủ để kết luận nguyên nhân. Quan tâm thực tế thường tập trung vào những thay đổi cụ thể, lặp lại hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt, rồi chọn một hành động phù hợp. Nỗi sợ thường đòi hỏi sự chắc chắn tuyệt đối, nhảy ngay đến kết cục xấu nhất và khiến bạn kiểm tra liên tục nhưng vẫn không yên tâm.

Bạn có thể nhẹ nhàng ghi nhận những điều cụ thể mà mình quan sát, thay vì tự chẩn đoán qua mạng. Nếu có thay đổi đáng kể, kéo dài, ngày càng thường xuyên, hoặc ảnh hưởng đến sự an toàn và sinh hoạt của mẹ, hãy trao đổi với bà bằng thái độ tôn trọng, hỏi xem bà có nhận thấy điều đó không và có muốn được đánh giá bởi chuyên gia y tế hay không. Nếu tình huống có vẻ cấp bách hoặc gây nguy hiểm tức thời, hãy tìm trợ giúp y tế kịp thời. Mục đích không phải là theo dõi từng sơ suất, mà là phản hồi theo mức độ của sự việc.

Việc tìm kiếm triệu chứng hàng giờ có thể làm nỗi lo tăng lên. Khi thôi thúc tìm kiếm xuất hiện, hãy thử tạm dừng và tự nhắc rằng thông tin trên mạng không thể xác định nguyên nhân của một trường hợp cụ thể. Bạn có thể đặt giới hạn rõ ràng, chẳng hạn không tìm kiếm khi đang hoảng sợ, chỉ ghi lại câu hỏi để trao đổi với người phù hợp, hoặc dành một khoảng thời gian ngắn cho việc tìm thông tin đáng tin cậy rồi dừng lại. Sau đó chuyển sang một hoạt động có mặt trong hiện tại, như đi bộ, uống nước, gọi cho một người thân để trò chuyện về điều khác, hoặc thực hiện công việc đang dang dở. Hãy để ý xem việc kiểm tra có thực sự giúp giải quyết việc cần làm hay chỉ đem lại chút nhẹ nhõm rồi khiến bạn muốn kiểm tra thêm.

Với nỗi lo về tuổi tác, thử thay câu hỏi “Tôi sẽ mất dần sự tự tin chứ” bằng “Điều gì đang thay đổi thật sự trong cuộc sống của tôi, và điều gì tôi vẫn đang làm tốt”. Tuổi tác có thể đi cùng thay đổi về cơ thể, vai trò, ưu tiên hoặc các mối quan hệ, nhưng không quyết định rằng sự tự tin nhất định sẽ biến mất. Bạn có thể chủ động chăm sóc sức khỏe, duy trì những hoạt động khiến mình có năng lực, học điều mới và nuôi dưỡng quan hệ có ý nghĩa. Cũng có thể cho phép mình chưa biết chính xác tương lai sẽ ra sao, thay vì coi một khả năng đáng sợ là điều chắc chắn.

Khi gia đình bàn về tuổi tác, bạn không cần ép mình phải tham gia sâu ngay lập tức. Có thể nói rằng chủ đề này làm bạn thấy nhạy cảm và bạn muốn nghe một lúc, hoặc xin chuyển sang chuyện khác rồi quay lại khi sẵn sàng. Sau đó, hãy nhìn lại phản ứng của mình bằng sự tò mò thay vì tự trách. Tránh né đôi khi đem lại nhẹ nhõm trước mắt, nhưng nếu nó khiến nỗi sợ ngày càng chi phối, bạn có thể thử tiếp xúc từng bước với cuộc trò chuyện trong một khoảng thời gian vừa sức, đồng thời giữ quyền nghỉ ngơi và đặt giới hạn.

Một cách thực hành hữu ích là dành một khoảng ngắn mỗi ngày để viết ra điều bạn biết, điều bạn đang lo, và bước nhỏ nào nằm trong khả năng của mình. Khi lo lắng xuất hiện ngoài khoảng đó, hãy ghi nhận nó rồi quay lại việc hiện tại. Bạn cũng có thể thử thở chậm, thả lỏng vai, hoặc gọi tên những điều mình nhìn thấy và nghe thấy để giúp sự chú ý quay về khoảnh khắc này. Đây không phải cách xóa bỏ mọi lo âu, mà là cách tạo khoảng cách giữa một suy nghĩ đáng sợ và hành động phản ứng ngay lập tức.

Nếu sự lo âu tiếp tục chiếm nhiều giờ, làm gián đoạn giấc ngủ, công việc, quan hệ, hoặc khiến bạn khó kiểm soát việc tìm kiếm và kiểm tra, bạn có thể cân nhắc trò chuyện với một nhà tâm lý học hoặc chuyên gia tư vấn phù hợp. Bạn không cần đợi đến khi mọi việc trở nên nghiêm trọng mới tìm hỗ trợ. Tóm lại, hãy quan sát thay đổi cụ thể, chọn bước đi tương xứng, và chăm sóc bản thân mà không đòi hỏi sự chắc chắn tuyệt đối. Quan tâm đến mẹ và chấp nhận rằng tuổi tác đem lại những thay đổi có thể cùng tồn tại với việc không để nỗi sợ quyết định mọi hành động của bạn.