นักจิตวิทยาสว่าง

คุณธนวัฒน์ จากอาการที่เล่ามา เช่น การตรวจสอบประตูซ้ำหลายครั้ง พร้อมกับการนับในใจตามจำนวนที่กำหนด หรือการอ่านอีเมลซ้ำหลายรอบ แม้จะรู้ว่าถูกต้องแล้วก็ตาม พร้อมกับความรู้สึกกังวลและไม่สบายใจอย่างรุนแรงเมื่อไม่ทำตามขั้นตอนเหล่านี้ สามารถบ่งชี้ได้ว่าอาการของคุณมีลักษณะสอดคล้องกับกลุ่มอาการย้ำคิดย้ำทำ (Obsessive-Compulsive Disorder หรือ OCD) อย่างไรก็ตาม การวินิจฉัยที่แม่นยำควรได้รับจากผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิตที่มีประสบการณ์ เพื่อประเมินความรุนแรงและปัจจัยอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง

อาการของคุณแสดงให้เห็นถึงความคิดย้ำ (obsessions) เช่น ความกังวลว่าประตูอาจไม่ล็อค หรืออีเมลอาจมีข้อผิดพลาด และพฤติกรรมย้ำ (compulsions) เช่น การตรวจสอบประตู 3 ครั้ง หรืออ่านอีเมล 5 รอบ เพื่อลดความกังวลนั้น การที่คุณพยายามหยุดแต่ไม่สามารถควบคุมได้และอาการเริ่มส่งผลกระทบต่อชีวิตประจำวันและการทำงาน นับว่าเป็นสัญญาณที่ควรให้ความสนใจอย่างจริงจัง

สำหรับวิธีการจัดการกับอาการด้วยตัวเองเบื้องต้น คุณสามารถเริ่มต้นด้วยเทคนิคการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม (Behavioral Modification) เช่น การลดจำนวนครั้งที่ทำพฤติกรรมย้ำลงทีละน้อย เช่น จากการตรวจสอบประตู 3 ครั้ง ลดเหลือ 2 ครั้ง และค่อย ๆ ลดลงเรื่อย ๆ เมื่อรู้สึกว่าสามารถควบคุมได้ การฝึกการรับรู้และยอมรับความรู้สึก (Mindfulness) ก็ช่วยได้ เช่น เมื่อรู้สึกกังวลให้หยุดสังเกตความรู้สึกนั้นโดยไม่ตอบสนองด้วยการทำพฤติกรรมย้ำ แต่ให้ปล่อยให้ความรู้สึกนั้นผ่านไปเอง การจดบันทึกความคิดและพฤติกรรมย้ำก็จะช่วยให้คุณเห็นแนวโน้มและปัจจัยกระตุ้นได้ชัดเจนขึ้น

นอกจากนี้ คุณอาจลองใช้เทคนิคการเลื่อนเวลาการตอบสนอง (Delay Technique) เช่น เมื่อรู้สึกอยากทำพฤติกรรมย้ำ ให้รอ 5 นาที ก่อนที่จะทำ ซึ่งอาจช่วยลดความถี่และความรุนแรงของพฤติกรรมลงได้ การออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอและการจัดการความเครียด เช่น การทำสมาธิหรือการหายใจลึก ๆ ก็ช่วยลดความกังวลโดยรวมได้ อย่างไรก็ตาม หากอาการยังคงรบกวนชีวิตประจำวันหรือทำให้คุณรู้สึกทุกข์ทรมานมากขึ้น ควรพิจารณาการเข้ารับการประเมินและบำบัดจากนักจิตวิทยาหรือนักจิตบำบัดที่เชี่ยวชาญด้าน OCD โดยเฉพาะ การบำบัดด้วยการสัมผัสและป้องกันการตอบสนอง (Exposure and Response Prevention หรือ ERP)ถือเป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพสูงสำหรับ OCD

สุดท้ายนี้ ขอให้คุณเข้าใจว่าการขอความช่วยเหลือไม่ใช่สัญญาณของความอ่อนแอ แต่เป็นการดูแลสุขภาพจิตของคุณอย่างรับผิดชอบ การที่คุณตระหนักถึงปัญหาและพยายามหาทางแก้ไข ถือเป็นก้าวแรกที่สำคัญมากในการฟื้นฟูสุขภาพจิตของคุณเอง