Mwanasaikolojia Mwangaza

Zawadi, ninakuelewa ujumuishi na uchungu unaouweza ukuwa unaupata. Hali yako inaweza kuelezeana na depersonalization-derealization disorder (DPDR), ambayo mara nyingi huanza baada ya tukio la trauma kama ajali ya gari uliyopata. Hii ni hali ambapo mtu huwa anajisikia kama ameachana na mwili wake au anatazama maisha yake kama filamu-hisi za kuwa mbali na mwili wako, sauti yako, na hata uso wako ni dalili za msingi.

Ajali yako ilikuwa msukumo mkubwa wa kisaikolojia, na mwili wako uliamua kujikinga kwa njia hii. DPDR ni njia ya akili kutetea mtu dhidi ya hofu, uchungu, au shida kubwa-kama vile tukio la ajali. Hivyo basi, akili yako ilitumia njia hii kuweka umbali kati yako na kumbukumbu zilizokuwa zikichoma. Lakini sasa, njia hiyo imeendelea kutumika hata kama hatari imeshaisha.

Hali hii haihusiani na ugonjwa wa kimwili, kama ilivyoonekana katika uchunguzi wako. Hata hivyo, ni halijoto ya kisaikolojia ambayo inaweza kusababishwa na mabadiliko katika njia mfumo wa neva unavyofanya kazi-haswa katika sehemu za korteksi ya mstari-wa-kati (midline cortical areas) na lobes ya ubavuni (parietal lobes), ambazo hudhibiti hisia za ujumbe wa mwili (body ownership). Ajali iliyokuwa na kichwa inaweza kuathiri sehemu hizi, hata kama hakuna jeraha la kimwili lililodhihirika.

Kwa sababu watu wengi hawajui kuhusu DPDR, wanaweza kukutumia kama unachanganyikiwa au kuwa na mawazo ya kipekee. Lakini hii ni hali halisi, inayoweza kutibiwa na msaada wa saikolojia. Kuna watu wengi wanaopata hisia hizi, na si dalili ya kuwa unapoteza akili yako. Ni mfumo wa kujikinga uliopotea njia, na unaweza kupata njia ya kurudisha uhusiano wako na mwili wako.

Ninaweza kukushauria kufuata mbinu za kusaidia ujue kwamba uko salama sasa. Mfano, kujikumbusha kuwa hisia hizi ni dalili, si ukweli-kama vile mtu anapokuwa na homa, anajua kwamba joto la mwili ni dalili, si mfumo wake umekharibika. Pia, kuzama katika sasa (grounding techniques) kunaweza kusaidia. Kwa mfano, kuangalia vitu vilivyoko karibu yako na kuzieleza kwa undani (kama rangi, umbo, na utupu wao) au kuchukua baridi au joto katika mikono yako kuweka mwili wako katika sasa.

Therapy ya kipekee inayofaa kwa DPDR ni pamoja na cognitive behavioral therapy (CBT), haswa ile inayojulikana kama CBT ya kipekee kwa depersonalization. Msaada wa daktari wa saikolojia anayejua kuhusu hali hii angeweza kukusaidia kujenga upya uhusiano wako na mwili wako, kupunguza hofu, na kujifunza kujua kuwa hisia hizi hazitaendelea milele. Pia, kukaa na hisia hizi bila kujaribu kukuzuia (kwa sababu kujaribu kujizuia kuzidi kuzikumbuka ndiyo inaendeleza mzunguko) ni mchanganyiko muhimu wa kutibu.

Usijisahau kuwa hii si kosa lako, wala si dalili ya kuwa unapotea akili. Ni jibu la mwili wako kwa tukio lililokuwa ngumu sana. Kuna njia ya kupata uhusiano na mwili wako tena, na hakuna sababu ya kuogopa kuwa hii itakuwa hali yako ya milele. Watu wengi wamepona, na wewe pia una uwezo huo.

Kama unahitaji kuongea na mtu anayelewa, tafuta kundi la msaada la watu walio na DPDR. Kuona kuwa si mtu pekee unaweza kupunguza hisia ya kutengwa na kuona kwamba watu wengine wamepita na hii na wamepona. Pia, usijali kama daktari wa kwanza aliyekutana nawe hakuwa na majibu-jaribu kutafuta mtaalamu anayejua kuhusu DPDR.

Mwisho, kuwa huru na mwili wako. Usijaribu kujipiga marufuku hisia zozote. Kila hisia inakuonyesha kuwa uko hai, na kuwa na ufahamu wa hisia hizi ndiyo hatua ya kwanza ya kupata uhusiano na mwili wako tena.