Mwanasaikolojia Mwangaza

AYA

Najua ulieleza hauwezi kuuliza maswali ya ufafanuzi; hivyo nitajibu kwa njia ya jumla, ya kina na yenye hatua za vitendo. Kwanza, jihakikishie ndani yako kwamba hisia zako ni halali. Hata ukiwa umri wa miaka 18 au zaidi, kukosa kusikilizwa ndani ya familia kunaweza kukasirika na kuleta hisia za kupoteza utambulisho. Kumbuka: wewe una sauti na haki ya kuitumia.

AYA

Chanzo cha tatizo mara nyingi sio tu nyinyi kama watu binafsi bali pia ni mazingira ya familia ambayo inaweza kuendeleza mienendo ya kupuuza au kudharau. Katika mazingira kama hayo, familia inaweza kuwa na tabia za kulinda mamlaka ya wazee, kuhifadhi utulivu kwa kutoanzisha mivutano, au kutotambua mabadiliko ya wazazi na watoto wanapozeeka. Hili linaweza kuonekana kama kuhisi 'mpotevu' kwa sababu sauti yako haipokelewi au haifaiwi. Kuanzia hapa, mchakato wa kupata tena utambulisho katika familia unajumuisha kazi za ndani (kujijua, mipaka, kujisimamia hisia) na kazi za nje (mazungumzo ya wazi, mbinu za mawasiliano, kushirikiana na kujenga mabadiliko ya tabia)

AYA

Jenga msingi wa kujitambua mwenyewe kwa kufanya tafakari ya bei na faida: tambua thamani zako, mawazo yako kuhusu mambo muhimu (masomo, kazi, mahusiano, heshima), na jinsi unavyotaka kutambuliwa kwa familia. Hii inaweza kuwa kupitia kuandika diary, kuzungumza na marafiki au mshauri wa saikolojia (sio tiba ya akili binafsi lakini msaada wa mtaalamu wa kukusaidia kuelewa hisia), au kutafakari kwa wakati maalumu kila siku. Unapojua kile unachotaka kuwasilisha, ujumbe wako utakuwa wazi, mfupi na wenye mwelekeo.

AYA

Mfumo wa mawasiliano unaofaa ni muhimu. Badala ya kuanza kwa hadharani au kwa hasira, chagua wakati mwafaka: wakati wa kula pamoja bila msongamano wa hisia, au baada ya shughuli ya familia. Tumia kusema kwa nafsi ya kwanza: badala ya “Hawanasikilizi”, sema “Ninahisi sidhihirishwi wakati mawazo yangu yanapuuziwa.” Kwa kufanya hivyo, hupandisha ulinzi wa upande mwingine na unafanya ujumbe usiwe wa kunena tu bali wa kuelezea hisia zako. Pia, bada sihitaji kubadilisha watu mara moja; lengo la kwanza ni kupata nafasi ya kuzungumza bila kukataliwa.

AYA

Jenga mipaka kwa upole lakini kwa uthabiti. Ikiwa mazungumzo yanageuka kuwa kudharau au kung’ang’ana, ruhusu kifupisho cha kuacha mazungumzo au kubadilisha mada: “Nataka tuzungumze hili wakati tunaweza kusikilizana bila kutobolewa.” Hii inamaanisha si kumwambia mtu kuondoka bali kuweka kanuni za jinsi unavyofanya mazungumzo na jinsi unavyotarajia kushughulikiwa. Mipaka inakusaidia kuhifadhi utambulisho wako kwa kuonyesha watu jinsi unavyopaswa kutendewa.

AYA

Jenga 'mikakati ya kusikilizwa' yenye hatua: anza kwa ombi la wakati mfupi ili kuzungumza nafsi kwa nafsi, tarifu lengo lako kwa kifupi, toa mfano mfupi wa tukio lililokufanya uhisi kupuuzwa, na uliza maswali ya wazi kama “Je, ungeweza kuniambia jinsi unavyoona hili?” Au, “Ni mtazamo gani unayona hapa?” Maswali haya huendeleza mazungumzo badala ya kuendesha mjadala wa kulipiza kisasi.

AYA

Kumbuka kutafakari uwepo wa hisia za kukasirika na kuzipokea kwa uvumilivu. Inaweza kuwa ngumu kusikia ujumbe usioridhisha; hivyo tumia mbinu za ubunifu: andika barua (ambayo huwezi lazima kuisoma mbele ya kila mtu) ili kuwekea mipaka, au pendekeza kikao kifupi cha mazungumzo kila wiki kwa ajili ya mambo ya familia. Kumbuka: si lazima kila mwanachama afanye mabadiliko leo; hatua ndogo za mara kwa mara zinaweza kubadilisha mwelekeo wa uhusiano.

AYA

Njia nyingine ni kutafuta ushirikiano wa mtu mmoja ndani ya familia ambaye anaweza kuwa msikilizaji wa mwanzo - mara nyingi kuna mtu mdogo au mdogo wa moyo ambaye anasikiliza kwa karibu. Kuhifadhi mwanachama huyo kama mshirika wa mazungumzo kunaweza kukusaidia kufikia wengine polepole kwa mfano wa uelewavu uliowekwa.

AYA

Iwapo hali ya kunyanyaswa kihisia, kuelezewa kidogo au kubaka mwisho wa kujenga utambulisho, zingatia kupanua mtandao wa uungwana nje ya familia: rafiki mwaminifu, kikundi cha mazingira au klabu za maslahi, au kazi yenye utambulisho unaokubali. Kujenga nafasi za nje kunaweza kukupa nguvu, uzoefu wa kuthibitishwa na nafasi ya kuonyesha utu wako halisi bila shinikizo la mifumo ya familia.

AYA

Hatimaye, kuwa mwepesi na mwenye uvumilivu kwa mchakato. Kubadilika kwa nguvu ya kusikilizwa ndani ya familia mara nyingi hupitia hatua za jaribio na makosa. Sherehekea mafanikio madogo kama kupata dakika 10 za mazungumzo ya kweli au kuhisi umeeleweka mara moja. Hayo ni alama ambazo zitachochea kuendelea.

AYA

MSEMO MUHIMU Hisia zako ni halali; MSEMO MUHIMU tumia nafsi ya kwanza unapoongea; MSEMO MUHIMU weka mipaka kwa upole lakini kwa uthabiti; MSEMO MUHIMU jaribu mazungumzo yenye muundo (ombi, mfano, swali); MSEMO MUHIMU tafuta msaada wa mtu mmoja ndani ya familia au mtandao nje ya familia.

AYA

Muhtasari mfupi: Ulieleza kuwa umepoteza sauti ndani ya familia kwa sababu mawazo yako hayaangaliwi na wazazi na ndugu. Jibu: jenga kujitambua binafsi, tumia mawasiliano ya nafsi ya kwanza na kupanga mazungumzo kwa wakati unaofaa, weka mipaka kwa uthabiti, tafuta mshirika ndani ya familia na toa nafasi ya kuungana na mtandao nje ya familia ili kupata uthibitisho na nguvu. Kwa uvumilivu na hatua ndogo zinazojirudia, unaweza kupata nafasi ya kusikilizwa na kurejesha utambulisho wako ndani ya familia.