Mwanasaikolojia Mwangaza

Neema, pole sana kwa kumpoteza mume wako kwa namna ya ghafla na ya kutisha. Wakati huohuo unajaribu kuvumilia huzuni yako na kumsaidia mwanao. Hilo ni zito, na si lazima uwe na majibu yote sasa. Kujifungia, hasira, kunyamaza na kushindwa kuendelea na shughuli za kawaida vinaweza kuwa namna ya kijana kuonyesha maumivu ya msiba, lakini kuacha shule na kujitenga kabisa vinaonyesha kwamba anahitaji msaada wa karibu. Huhitaji kumlazimisha awe sawa haraka, lakini ni muhimu usimwache akabiliane na hili peke yake.

Jaribu kumkaribia kwa utulivu na kwa nyakati fupi, bila kumshinikiza azungumze. Unaweza kusema, Baba amekufa na najua hili linaumiza sana. Sihitaji useme chochote sasa, lakini niko hapa na sitakuacha peke yako. Au, Naweza kukaa karibu nawe kimya kimya, au ungependa nikuletee kitu? Mpe chaguo rahisi, na heshimu akisema anahitaji nafasi, huku ukimjulisha kwa upole kwamba utaendelea kumuangalia. Epuka kumwambia asilie, awe hodari, au arudi kawaida kwa ajili yako. Kauli kama hizo zinaweza kumfanya ahisi kwamba hisia zake ni mzigo. Badala yake, thibitisha hisia zake bila kubashiri anachohisi, kwa mfano, Naona una hasira na huzuni, na ni sawa kuhisi hivyo.

Kwa kuwa alisema humwelewi, usijitetee au kujaribu kuthibitisha kwamba unaelewa kikamilifu. Unaweza kujibu, Huenda siwezi kujua hasa unavyohisi, lakini nataka kusikiliza nikipewa nafasi. Muulize kwa upole kama angependa kuzungumza na mtu mwingine anayemwamini, kama ndugu, jamaa, mwalimu, kocha, au rafiki wa familia. Wakati mwingine kijana huanza kuzungumza kwa urahisi zaidi na mtu ambaye si mzazi. Mruhusu achague, lakini usibebeshe siri ambazo zinaweza kuhusisha usalama wake.

Usalama na mahitaji ya msingi ni muhimu sasa. Hakikisha anapata chakula na maji, usingizi kadiri iwezekanavyo, na kwamba unamwona au unajua alipo. Mweleze wazi kwamba unamheshimu na hutaki kumvamia faragha, lakini kwa sababu unampenda na unajali usalama wake, utaendelea kumchunguza. Mialike kwa shughuli ndogo zisizo na shinikizo, kama kula pamoja, kutembea kwa dakika chache, au kukaa chumbani kwake kwa muda mfupi. Usilazimishe shughuli hizo; lengo ni kumfanya ajue bado ana uhusiano na watu, si kumfanya aonekane mwenye furaha.

Shule inaweza kuonekana haiwezekani kwake kwa sasa, lakini kukaa nje ya shule kwa muda usiojulikana kunaweza kuongeza kutengwa. Wasiliana na shule kwa busara, mwambie mwalimu au mshauri kwamba familia imepata msiba na muombe mpango wa kurejea taratibu. Huenda akahitaji mapumziko yaliyokubaliwa, kazi chache mwanzoni, siku fupi, au mtu maalum shuleni wa kumkaribisha na kumsaidia. Mshirikishe mwanao katika kupanga hatua hizo kadiri anavyoweza. Usimwadhibu kwa kushindwa kuhudhuria wakati huu bila kwanza kuelewa anachopitia.

Kwa kuwa kujitenga kwake ni kukubwa na ameacha shule, panga msaada wa moja kwa moja kutoka kwa mwanasaikolojia au mshauri mwenye uzoefu wa kufanya kazi na vijana na msiba. Hii si kusema kwamba ana ugonjwa, wala si ishara kwamba umeshindwa kama mzazi. Ni nafasi salama ya kusaidiwa kueleza huzuni, hasira, hofu au maswali yake kwa kasi inayomfaa. Unaweza kuanza kwa kuwasiliana na mshauri wa shule, huduma ya ushauri kwa familia, au mtaalamu wa afya ya akili kwa watoto na vijana. Mweleze mapema kuhusu kifo cha ghafla, kujifungia kwake na kuacha shule. Ikiwa hataki kwenda, pendekeza kwanza mkutano mfupi wa kufahamiana, au uanze wewe kuzungumza na mtaalamu kuhusu namna ya kumkaribia. Usiahidi usiri kamili kuhusu kila jambo, hasa ikiwa usalama wake uko hatarini.

Ni muhimu pia kuzungumza naye moja kwa moja na kwa utulivu kuhusu usalama, bila kuogopa kwamba kuuliza kutamwingiza wazo kichwani. Unaweza kusema, Wakati mwingine watu wanaoumia sana hutamani kutokuwepo au kujiumiza. Je, umekuwa na mawazo kama hayo? Sikiliza jibu bila kukasirika, kumhukumu au kumlaumu. Ikiwa anasema anataka kujiumiza au kufa, ana mpango, amechukua hatua ya kujiumiza, au huwezi kuhakikisha yuko salama, usimwache peke yake. Ondoa vitu hatari vinavyoweza kufikiwa ikiwa unaweza kufanya hivyo kwa usalama, mweleze mtu mzima unayemwamini, na tafuta msaada wa dharura wa karibu mara moja. Ikiwa yuko kimya lakini una sababu kubwa ya kuwa na wasiwasi, tafuta ushauri wa kitaalamu haraka badala ya kusubiri hali ijitatue yenyewe.

Wewe pia umefiwa, kwa hiyo usijilazimishe kuwa na nguvu kila wakati. Tafuta mtu wa karibu wa kukusaidia na kumuangalia mwanao unapopumzika, na zingatia kupata nafasi yako ya kuzungumza na mshauri au kikundi cha watu waliopitia msiba. Kumwonyesha kwamba una huzuni kwa namna inayolingana na umri wake kunaweza kumsaidia kuona kuwa huzuni inaweza kushirikishwa, lakini jaribu kutomfanya yeye awe mtu anayekutuliza au anayebeba majukumu ya mtu mzima. Kuwa karibu, msikilize bila kumlazimisha, panga msaada wa kitaalamu, na chukua hatua ya haraka ikiwa usalama wake unatia wasiwasi. Kurudi katika maisha ya kawaida kunaweza kuchukua muda na kuwa na hatua za mbele na nyuma. Lengo la kwanza si kuondoa huzuni, bali kumsaidia asibaki peke yake ndani yake.