Psycholog Jasna

Marku, dziękuję że podzieliłeś się swoim doświadczeniem. To, co opisujesz, jest bardzo zrozumiałe i dotyczy wielu dorosłych, którzy wracają do aktywności fizycznej po przerwie. Uzależnianie swojej wartości od wyników sportowych i pochwał bliskich to mechanizm, który często rozwija się latami i ma swoje źródło w potrzebie akceptacji oraz lęku przed oceną. Warto przyjrzeć się temu z kilku stron, bez osądzania siebie.

Po pierwsze, porównywanie się z kolegami na treningach jest naturalne w grupie, ale staje się problematyczne, gdy staje się głównym kryterium oceny siebie. Twoje tempo po przerwie nie może być takie samo jak przed nią ani takie jak u osób trenujących regularnie. Żartowanie z siebie przed innymi to sposób na rozładowanie napięcia, ale potem długo rozpamiętujesz porażkę, co wzmacnia negatywne przekonanie o sobie. Zamiast tego spróbuj traktować trening jako proces, a nie test. Możesz na przykład po każdym biegu zapisać jedną rzecz, która sprawiła Ci przyjemność lub którą zrobiłeś dobrze niezależnie od tempa. To może być równy oddech, widok za oknem, czy to, że wyszedłeś z domu.

Po drugie, reakcja na pochwały partnerki jest równie ważna. Kiedy słyszysz komplement, a od razu myślisz, że przesadza, uruchamia się wewnętrzny krytyk, który nie dopuszcza do siebie uznania. Pewność siebie nie polega na tym, że nie masz wątpliwości, ale na tym, że potrafisz przyjąć życzliwe słowa bez natychmiastowego ich podważania. Możesz ćwiczyć proste zdanie: dziękuję, to miłe. Nie musisz od razu w to wierzyć, ale dawanie sobie prawa do otrzymywania pochwał jest krokiem do łagodniejszej oceny siebie. Warto też zauważyć, że partnerka prawdopodobnie mówi szczerze, a Twoje odrzucanie jej słów może z czasem sprawić, że przestanie je wypowiadać.

Trzecią ważną kwestią jest oddzielenie wyników sportowych od wartości osobistej. Sport jest jedną z ról, a nie całym Tobą. Możesz mieć gorszy dzień na treningu i nadal być wartościowym człowiekiem, partnerem, kolegą. Wartość osobista jest stała i nie zależy od tempa biegu. Aby to wzmocnić, spróbuj regularnie przypominać sobie inne obszary swojego życia, w których czujesz się kompetentny lub które są dla Ciebie ważne, na przykład relacje, praca, hobby niezwiązane ze sportem. Możesz też ustalić własne kryteria sukcesu w bieganiu, które nie opierają się na porównaniach, na przykład regularność treningów, poprawa samopoczucia, czy dystans przebiegnięty w swoim tempie.

Kolejną opcją jest praca z wewnętrznym krytykiem. Kiedy pojawia się myśl, że wypadłeś słabo, spróbuj zapytać siebie, jak powiedziałbyś to przyjacielowi w podobnej sytuacji. Prawdopodobnie użyłbyś łagodniejszych słów. Traktowanie siebie z taką samą życzliwością jak innych to fundament budowania stabilnej pewności siebie. Możesz też zauważać momenty, w których porównujesz się z innymi, i świadomie przekierowywać uwagę na własne odczucia z ciała, oddech, rytm. To rodzaj treningu uważności, który pomaga zmniejszyć automatyczne reakcje.

Warto również rozważyć rozmowę z kolegami o tym, jak się czujesz w trakcie wspólnych treningów. Być może nie zdają sobie sprawy, że porównania są dla Ciebie obciążające. Możesz zaproponować, abyście czasem biegli w swoim tempie bez rywalizacji, albo dzielili się trudnościami, a nie tylko wynikami. Otwartość w relacjach zmniejsza poczucie osamotnienia w tych zmaganiach.

Na koniec pamiętaj, że zmiana sposobu myślenia o sobie wymaga czasu i powtarzania. Nie chodzi o to, by nagle przestać dbać o wyniki, ale by przestać stawiać je na piedestale jako jedyne źródło wartości. Jeśli przez kilka tygodni będziesz ćwiczył łagodniejsze oceny, przyjmowanie pochwał i skupianie się na procesie, prawdopodobnie zauważysz stopniową zmianę. Jeśli trudność będzie się utrzymywać lub nasilać, warto rozważyć konsultację z psychologiem, który pomoże Ci głębiej przyjrzeć się źródłom tych przekonań. Jesteś dorosły i masz prawo do wsparcia w tej drodze.