Psycholoog Helder

Beste Marlies, jouw vraag raakt aan een belangrijk thema binnen de psychologie, namelijk de diepe wisselwerking tussen emotionele spanning en lichamelijke sensaties. Het is heel begrijpelijk dat je deze klachten, die zo reëel en hevig zijn, beter wilt begrijpen, vooral omdat medisch onderzoek geen fysieke oorzaak lijkt aan te tonen. Laten we dit stap voor stap onderzoeken.

Allereerst is het cruciaal om te weten dat het verband dat je vermoedt tussen je lichamelijke pijn en de emotionele spanning thuis zeer waarschijnlijk bestaat. Het lichaam kan emotionele stress en psychologische pijn op een fysieke manier uiten, een fenomeen dat vaak somatisatie wordt genoemd. Dit betekent niet dat de pijn 'tussen je oren' zit of niet echt is; integendeel, de pijn is een authentieke, lichamelijke ervaring die ontstaat vanuit emotionele of relationele druk. Jarenlange gespannenheid, het gevoel niet gehoord of gerespecteerd te worden, en de constante kritiek van je partner vormen een chronische stressbron. Chronische stress kan het zenuwstelsel en het spijsverteringsstelsel sterk beïnvloeden, wat kan leiden tot symptomen zoals maagkrampen en beklemming op de borst. Tijdens conflicten, wanneer de stress acuut wordt, kan dit de klachten verergeren, precies zoals jij beschrijft.

De beklemming op de borst kan te maken hebben met gespannen ademhaling of hyperventilatie tijdens emotionele momenten, terwijl de maagkrampen kunnen wijzen op een overactief of gevoelig spijsverteringsstelsel als reactie op angst en spanning. Je lichaam reageert mogelijk op de emotionele onveiligheid en het conflict alsof het een directe bedreiging is, met een 'vecht-of-vlucht' reactie die fysieke symptomen veroorzaakt. Het feit dat de klachten optreden tijdens ruzies, vaak over jullie kinderen, onderstreept hoe emotioneel geladen deze situaties voor je zijn. Het kan zijn dat deze gesprekken gevoelens van machteloosheid, verdriet of frustratie oproepen die zich fysiek manifesteren.

Hoe kun je deze pijn nu beter begrijpen en ermee omgaan? Een eerste stap is de erkenning, zoals je zelf al doet, dat er een verband is. Dit kan helpen om minder angst voor de symptomen zelf te hebben. Je zou kunnen beginnen met het bijhouden van een eenvoudig dagboekje: noteer wanneer de klachten optreden, wat er net aan emotionele gebeurtenissen voorafging en welke gedachten en gevoelens je had. Dit kan patronen blootleggen en het verband concreter voor je maken. Daarnaast zijn ademhalingsoefeningen of geleide ontspanningstechnieken waardevolle hulpmiddelen om op momenten van spanning de fysieke reactie te helpen temperen. Het leren herkennen en begrenzen van emotionele overbelasting is een essentieel onderdeel van het verminderen van deze lichamelijke klachten.

Gezien de langdurige gespannen relatie met je man, is het ook belangrijk om te kijken naar hoe je voor je emotionele welzijn kunt zorgen. Individuele gesprekstherapie kan een veilige plek bieden om deze gevoelens te verkennen, je eigen grenzen beter te leren aanvoelen en communicatiestrategieën te ontwikkelen. Het werken aan manieren om je emotionele ervaringen te valideren en een stem te geven, kan de druk die zich lichamelijk uit direct verminderen. Relatietherapie zou een optie kunnen zijn als jullie beiden de wens hebben om de communicatiepatronen te verbeteren, maar de focus ligt nu eerst op jou en jouw welzijn. Het is moedig dat je deze vraag stelt, Marlies. Het erkennen van dit verband is een krachtige eerste stap naar een beter begrip van jezelf en naar het vinden van verlichting voor zowel de emotionele als de lichamelijke last die je draagt.