Psycholoog Helder

ALINEA

Luca, je vraag raakt aan een veelvoorkomend maar vaak onbesproken onderwerp: seksuele dromen in een tevreden relatie. Het is belangrijk om te benadrukken dat dromen zelden letterlijke weergaven zijn van wat we bewust willen of voelen. Ze zijn eerder een mengsel van onbewuste gedachten, emoties, herinneringen en zelfs lichamelijke prikkels die je brein verwerkt terwijl je slaapt. Het feit dat je je in het dagelijks leven emotioneel en seksueel verbonden voelt met je vriendin, maar toch deze dromen ervaart, zegt meer over hoe je brein werkt dan over je relatie of je karakter.

ALINEA

Laten we eerst kijken naar wat deze dromen niet betekenen. Ze betekenen niet dat je ontevreden bent in je relatie of dat je stiekem verlangen hebt naar anderen. Ze betekenen ook niet dat je je vriendin ‘verraadt’ of dat er iets mis is met je toewijding. Dromen zijn geen keuzes; ze zijn spontane, oncontroleerbare producten van je onderbewustzijn. Het is als het hebben van een willekeurige gedachte die langsflitst: het zegt niets over wie je bent of wat je werkelijk wilt. Het feit dat je je schuldig voelt, toont juist aan hoe belangrijk je relatie voor je is. Je hebt een sterk moreel kompas, en dat is iets om trots op te zijn, niet iets om je zorgen over te maken.

ALINEA

Nu de vraag: waarom gebeurt dit dan wel? Er zijn verschillende mogelijke verklaringen, en het kan een combinatie zijn van factoren. Ten eerste speelt leeftijd een rol. Je bent 20 jaar, een leeftijd waarop seksuele ontwikkeling en hormonale activiteit vaak nog volop in beweging zijn. Je brein is nog volop bezig met het verwerken van seksuele prikkels en emoties, en dromen kunnen hier een uitlaatklep voor zijn. Dit is volkomen normaal en hoort bij de manier waarop jongvolwassenen seksuele energie en fantasieën verwerken, zelfs als ze in een relatie zitten. Het is niet ongewoon dat mensen in deze levensfase intensere of frequentere seksuele dromen ervaren, ongeacht hun relatietevredenheid.

ALINEA

Een andere belangrijke factor is de dynamiek tussen je bewuste en onbewuste geest. In je wakkere leven ben je gefocust op je relatie en je toewijding aan je vriendin. Maar je onbewuste brein verwerkt ook andere indrukken: mensen die je tegenkomt, sociale interacties, zelfs vluchtige blikken of gedachten die je hardly bewust opmerkt. Deze indrukken kunnen in je dromen naar boven komen, niet omdat je ze bewust wilt, maar omdat je brein ze op de een of andere manier ‘verwerkt’. Dromen zijn als een soort mentale opruiming: ze helpen je brein om indrukken van de dag te ordenen en te integreren. Seksuele dromen over anderen kunnen dus simpelweg een manier zijn waarop je brein sociale interacties of aantrekkingskracht (die je misschien hardly opmerkt in het dagelijks leven) verwerkt.

ALINEA

Daarnaast kunnen dromen ook een weerspiegeling zijn van onderliggende emoties die niets met seks te maken hebben. Bijvoorbeeld, als je je op een bepaald moment onzeker voelt over jezelf, je aantrekkingskracht, of je rol in de relatie, kan dat zich uiten in dromen over anderen. Het is niet zozeer dat je die anderen wilt, maar meer dat je brein zoekt naar bevestiging of verwerking van die onzekerheid. Dit hoeft niet bewust te zijn; het kan gaan om kleine, subtiele gevoelens die je overdag niet eens opmerkt. Ook stress (zelfs als je denkt dat je geen stress hebt) of veranderingen in je leven kunnen een rol spelen. Een nieuwe relatie is bijvoorbeeld een grote verandering, en je brein kan daar nog steeds mee bezig zijn, zelfs als alles goed voelt.

ALINEA

Je noemt dat je in het echte leven geen verlangen hebt naar anderen en dat je intimiteit met je vriendin fijn vindt als het gebeurt. Dit is een belangrijk gegeven. Het suggereert dat je dromen niet voortkomen uit ontevredenheid, maar mogelijk uit een verschil in seksuele energie of verlangen tussen jou en je vriendin. Misschien ervaar je in het dagelijks leven minder seksuele interactie dan je onbewust zou willen, zonder dat je dit bewust als een ‘probleem’ ziet. Je dromen kunnen dan een manier zijn waarop je brein deze ‘ongebruikte’ seksuele energie een uitweg geeft. Dit betekent niet dat je relatie slecht is of dat je meer seks ‘nodig’ hebt; het is gewoon hoe je brein omgaat met de balans tussen wat je ervaart en wat je onbewust verwerkt.

ALINEA

Wat kun je hiermee doen? Allereerst: probeer je schuldgevoel los te laten. Herhaal voor jezelf dat dromen niet onder je controle staan en niets zeggen over je karakter of je toewijding. Ze zijn als wolken die voorbijdrijven: je kunt ze observeren zonder ze te laten definiëren wie je bent. Als je merkt dat de dromen je veel bezighouden, kun je proberen ze te zien als een soort ‘mentale achtergrondruis’ die niets met de werkelijkheid te maken heeft. Sommige mensen vinden het helpen om zich af te vragen: ‘Wat voelde ik gisteren, voor ik ging slapen?’ Soms kun je dan een link leggen tussen je dromen en kleine, onbewuste emoties of gedachten die je die dag hebt gehad. Maar forceer dit niet; als er geen duidelijke link is, is dat ook prima.

ALINEA

Moet je hierover praten met je vriendin? Dat hangt af van hoe jij je hierbij voelt. Als het je veel bezighoudt en je het gevoel hebt dat openheid jullie relatie zou kunnen versterken, kun je het ter sprake brengen, maar dan wel op een manier die geruststellend is. Bijvoorbeeld: ‘Ik wil je iets vertellen omdat ik helemaal open tegenover je wil zijn, maar ik wil ook benadrukken dat het niets met mijn gevoelens voor jou te maken heeft. Soms heb ik seksuele dromen over anderen, en ik voel me daar schuldig over, ook al weet ik dat ik ze niet kan controleren. Ik wilde je dit vertellen omdat ik niets voor je verborgen wil houden, maar ik wil ook dat je weet dat jij de enige bent van wie ik hou en bij wie ik wil zijn.’ Zo geef je haar de keuze om erover te praten zonder dat ze zich onzeker hoeft te voelen. Wees wel voorbereid op haar reactie; sommigen vinden het fijn om dit te weten, anderen kunnen er moeite mee hebben. Dat is oké. Als je twijfelt of ze hiermee om kan gaan, kun je er ook voor kiezen om het niet te delen. Het is niet nodig om alles met je partner te bespreken als je denkt dat het haar onnodig pijn zou doen.

ALINEA

Zou praten met een psycholoog helpen? Dat hangt af van hoe veel last je ervan hebt. Als de dromen je dagelijks functioneren niet beïnvloeden en je schuldgevoelens beheersbaar zijn, is het wellicht niet nodig. Maar als je merkt dat je er vaak aan denkt, dat het je zelfbeeld aantast, of dat je je angstig of schuldig blijft voelen, kan het zeker helpen om er met een professional over te praten. Een psycholoog kan je helpen om de dromen in perspectief te plaatsen, eventuele onderliggende emoties te verkennen (zoals onzekerheid of onverwerkte gevoelens), en je tools geven om er mee om te gaan. Het is geen teken van zwakte; integendeel, het toont aan dat je je mentale welzijn serieus neemt. Ook als je gewoon meer wilt begrijpen over hoe je brein werkt, kan een gesprek verhelderend zijn.

ALINEA

Tot slot: onthoud dat je niet alleen bent in deze ervaring. Veel mensen hebben seksuele dromen over anderen, zelfs als ze gelukkig zijn in hun relatie. Het is een normaal onderdeel van hoe de menselijke geest werkt. Het feit dat je je hier zorgen over maakt, toont aan dat je een bewuste, zorgzame partner bent. Dat is iets om trots op te zijn. Probeer je te concentreren op wat je wel kunt controleren: je gedrag in het wakkere leven, je toewijding aan je vriendin, en de manier waarop je met je eigen gedachten en gevoelens omgaat. Dromen zijn als het weer: ze komen en gaan, en je hoeft ze niet te laten bepalen hoe je je dag ervaart.

ALINEA