Psycholoog Helder

Beste Marcel, jouw vraag raakt aan een belangrijk thema waar veel langdurig werkzoekenden, zeker op jouw leeftijd, mee te maken krijgen. Het is begrijpelijk dat de onzekerheid en de herhaaldelijke afwijzingen een zware wissel trekken, niet alleen mentaal maar ook fysiek. De klachten die je beschrijft – de zeurende hoofdpijn, het strakke gevoel en de onrustige slaap – zijn klassieke voorbeelden van hoe chronische stress zich via het lichaam kan uiten. Dit wordt vaak psychosomatische klachten genoemd, waarbij psychologische factoren lichamelijke symptomen veroorzaken of verergeren.

Om deze klachten te begrijpen, is het nuttig om te kijken naar het mechanisme van stress. Je lichaam reageert op de voortdurende onzekerheid alsof het een bedreiging is, wat leidt tot een aanhoudende staat van lichte alertheid of spanning. Deze spanning hoopt zich vaak op in de spieren van nek, schouders en kaak, wat de hoofdpijn en het strakke gevoel verklaart. De slaapproblemen ontstaan doordat je geest 's nachts moeilijk tot rust komt, mogelijk door piekeren over de situatie. Het patroon dat je noemt, waarbij klachten verergeren na een tegenslag, onderstreept het directe verband tussen je emotionele staat en je lichamelijke welzijn.

Voor het aanpakken van deze klachten zijn er verschillende wegen. Een eerste, cruciale stap is het erkennen en valideren van je ervaring. Het accepteren dat deze klachten een logisch gevolg zijn van een moeilijke situatie, en geen teken van persoonlijk falen, kan al ruimte scheppen. Vervolgens kan je werken aan het doorbreken van de stresscyclus. Dit begint vaak met het structureren van je dagen. Plan niet alleen sollicitatie-activiteiten, maar reserveer ook vaste momenten voor ontspanning en lichaamsbeweging. Een korte wandeling in de buitenlucht kan bijvoorbeeld al helpen om spanning in de schouders te verminderen en de geest te verfrissen.

Daarnaast zijn lichaamsgerichte technieken bij uitstek geschikt voor psychosomatische klachten. Progressieve spierontspanning of zachte rek- en strekoefeningen kunnen direct invloed hebben op de spierspanning die jouw hoofdpijn voedt. Ademhalingsoefeningen, zoals een paar minuten langzaam en diep naar de buik ademen, kunnen het zenuwstelsel kalmeren, zowel overdag als voor het slapen gaan. Aandacht voor slaaphygiëne, zoals een vast ritme en een rustige avondroutine zonder schermen, is ook essentieel.

Omdat je een achtergrond in de geestelijke gezondheidszorg hebt, weet je wellicht ook het belang van het bewaken van je gedachtenpatronen. Probeer de neiging tot catastroferen ('ik vind nooit meer werk') te herkennen en te counteren met meer realistische, mildere gedachten. Het kan helpen om je zoektocht niet als je enige identiteit te zien, maar ook andere rollen en waarden in je leven te blijven voeden, bijvoorbeeld via je website. Overweeg tot slot om, als de klachten hardnekkig blijven, je huisarts te raadplegen om andere medische oorzaken uit te sluiten en eventueel ondersteuning te bespreken. Je staat er niet alleen voor in deze uitdagende fase.