Psycholoog Helder

Beste Milan, jouw vraag beschrijft een uitdaging die voor veel mensen herkenbaar kan zijn, maar die voor jou persoonlijk en overweldigend aanvoelt. Het is goed dat je dit analytisch benadert, want dat kan een eerste stap zijn naar begrip. Het overweldigende gevoel van beklemming en paniek tijdens seksuele intimiteit, dat begint met lichamelijke signalen zoals zweten en een snelle hartslag, kan inderdaad verband houden met verschillende psychologische factoren. Deze paniekreactie kan een uiting zijn van onderliggende angst, die losstaat van de seksuele handeling zelf maar daardoor wordt getriggerd. Het is belangrijk om te benadrukken dat dit geen teken van zwakte is, maar een signaal van je lichaam en geest dat er iets aandacht nodig heeft.

Een mogelijke optie is dat de druk om te presteren, die je ook in je werk herkent, een rol speelt. De hoge prestatiemotivatie kan zich vertalen naar een gevoel van moeten voldoen aan verwachtingen in de slaapkamer, wat intimiteit verandert in een taak met prestatiedruk. Dit kan leiden tot een staat van hyperalertheid, waarbij je meer gericht bent op het monitoren van je eigen functioneren dan op het genot en de verbinding met je partner. De beklemming in kleinere ruimtes of bepaalde posities kan dit gevoel van 'vastzitten' en controleverlies versterken. Daarnaast kunnen eerdere ervaringen, zelfs niet-seksuele, waarin je je opgesloten of overweldigd voelde, nu onbewust geactiveerd worden in vergelijkbare situaties.

Om dit aan te pakken, is het allereerst cruciaal om met je partner in gesprek te gaan op een moment buiten de intimiteit om. Leg uit dat het gevoel van paniek niet gaat over afwijzing, maar over een interne reactie waar je mee worstelt. Open communicatie met je partner kan de druk verminderen en wederzijds begrip creëren, wat essentieel is voor een veilige omgeving. Vanuit psychologisch perspectief kan het helpen om de focus te verleggen van prestatie naar sensatie en verbinding. Dit kan door samen oefeningen te doen die gericht zijn op aanraking zonder het doel van seks, zoals sensate focus oefeningen, om de druk van de 'eindhandeling' weg te nemen. Ademhalingsoefeningen en grondingstechnieken, zoals je bewust worden van vijf dingen die je kunt zien, voelen en horen, kunnen op het moment zelf helpen om de paniek te doorbreken.

Gezien de impact op je relatie en welzijn, is het overwegen van professionele ondersteuning een belangrijke stap. Een psycholoog gespecialiseerd in seksuologie of angst kan helpen de specifieke triggers in kaart te brengen en technieken aanleren om met de paniek om te gaan. Dit is geen psychiatrische behandeling, maar een psychologische begeleiding waarbij je leert de gedachten en lichamelijke sensaties die tot de beklemming leiden, te herkennen en te beïnvloeden. Het kan ook helpen om de link tussen je algemene prestatiemotivatie en deze intieme situaties verder te onderzoeken en te ontkoppelen. Onthoud dat het proces tijd vraagt en dat kleine stappen vooruit al een grote overwinning kunnen zijn.