Psycholoog Helder

Beste Lena, jouw vraag raakt aan een fascinerend en actueel thema waarbij virtuele en reële werelden elkaar overlappen. Het is begrijpelijk dat je de krachtige motivatie en voldoening uit het spel wilt kanaliseren naar je onderneming. Je beschrijft een helder patroon: in de game ervaar je controle, erkenning en groei als leider, terwijl je in de realiteit, ondanks je praktische en directe aard, vastloopt in uitstelgedrag. Dit duidt vaak op een verschil in waargenomen risico en beloning. In het spel zijn de regels duidelijk, de feedback is direct en falen heeft minder consequenties. In het echte ondernemerschap zijn de uitkomsten onzeker en kunnen de gevolgen van misstappen groter aanvoelen, wat tot vermijding leidt.

Een eerste stap is het bewust maken en analyseren van de psychologische mechanismen die in het spel werken. Vraag jezelf af: wat maakt dat ik in het spel wel doorzet? Is het de directe visuele progressiebalk, de erkenning van teamgenoten, de heldere missies, of het gevoel van competentie? Identificeer deze elementen. Vervolgens kun je experimenteren met het vertalen ervan naar je bedrijf. Dit heet 'gamification', maar dan op een diep, persoonlijk niveau. Voor leiderschap: kun je kleine, duidelijke 'quests' of taken definiëren voor jezelf, met een specifieke beloning? Voor doorzettingsvermogen: kun je een systeem van ervaringspunten (XP) bedenken voor dagelijkse zakelijke activiteiten, zoals het maken van een moeilijke telefoontje? Het doel is niet om je leven tot een spel te maken, maar om de onderliggende psychologische drivers aan te boren.

Een cruciaal aspect is het aanpakken van de vermijding. De game fungeert mogelijk als een vorm van emotieregulatie, een ontsnapping aan de druk en onzekerheid van het ondernemerschap. Het is belangrijk om met zelfcompassie te onderzoeken welke angst of ongemak je precies vermijdt door in het spel te duiken. Is het de angst om te falen, om afgewezen te worden, of om niet goed genoeg te zijn? Door deze onderliggende emoties te erkennen, kun je beginnen ze te tolereren en geleidelijk aan bloot te stellen in plaats van ze te vermijden via het spel.

Concreet stel ik voor om een brug te slaan tussen de twee werelden. Kies een moment waarop je normaal gesproken zou gamen en gebruik de eerste helft van die tijd voor een zakelijke 'challenge' die je vanuit je game-perspectief benadert. Spreek met jezelf af: 'Als ik deze taak volbreng, mag ik daarna een half uur spelen'. Dit koppelt de beloning (gamen) direct aan de gewenste actie. Verder is het essentieel om kleine, haalbare successen in je bedrijf te vieren. In games word je constant beloond voor kleine prestaties. Doe dat in het echt ook: noteer je kleine overwinningen en geef jezelf mentaal een 'achievement'.

Tot slot, overweeg om de tijd in het spel niet louter als verspilling te zien, maar als een laboratorium. Je hebt daar bewezen kwaliteiten te hebben als leider en doorzetter. Die identiteit is al in jou aanwezig, hij is alleen sterker geactiveerd in de virtuele context. De uitdaging is om die identiteit, die van de 'held', stap voor stap te importeren naar je echte leven. Begin met het visualiseren van jezelf als de leider van je onderneming, net zoals in het spel, voordat je aan een taak begint. Dit kan helpen de drempel te verlagen. Het verminderen van de game-tijd moet een geleidelijk proces zijn, niet een plotseling verbod, om te voorkomen dat je een belangrijke bron van zelfwaardering en ontspanning weghaalt zonder een gezond alternief te bieden. Focus op het opbouwen van succeservaringen in de echte wereld, hoe klein ook, zodat die op den duur intrinsiek motiverend worden.