Psycholoog Helder

Beste Luna, je beschrijft een herkenbaar patroon waarbij stress leidt tot digitale afleiding en impulsaankopen, wat vervolgens weer meer stress veroorzaakt. Dit is een cyclus die je inderdaad kunt doorbreken door bewustwording, het aanleren van nieuwe gewoonten en het vinden van gezondere manieren om met emoties om te gaan. Laten we eerst kijken naar het onderliggende mechanisme. Het gedrag dient vaak als een snelle, maar ineffectieve emotieregulatiestrategie. Door eindeloos te scrollen of iets te kopen, onderdruk je tijdelijk het ongemakkelijke gevoel van stress of overweldiging, maar op de lange termijn versterkt het het probleem omdat het je werk belemmert en tot schuldgevoelens leidt.

Een eerste cruciale stap is het vergroten van je zelfobservatie. Probeer, zonder oordeel, bij te houden wanneer de neiging tot scrollen of kopen opkomt. Welke gedachten en gevoelens gaan eraan vooraf? Is het vermoeidheid, angst voor een bepaalde taak, of het gevoel van eenzaamheid? Het herkennen van je persoonlijke triggers is de basis voor verandering. Noteer dit eventueel kort in een dagboek of app. Vervolgens is het belangrijk om praktische grenzen te stellen aan je digitale gebruik. Je kunt apps gebruiken die je schermtijd beperken, je telefoon in een andere kamer leggen tijdens werkuren, of specifieke tijdsblokken inplannen voor ontspanning en social media. Creëer een fysieke of digitale omgeving die gezond gedrag ondersteunt.

De impuls om te kopen vraagt om een extra strategie. Stel een regel in, zoals een verplichte wachttijd van 24 of 48 uur voordat je een niet-essentiële aankoop doet. Plaats items in een online winkelwagentje, maar ga niet direct afrekenen. Door tijd in te bouwen, doorbreek je de automatische koppeling tussen emotie en actie. Gebruik deze tijd om je af te vragen: heb ik dit echt nodig, of zoek ik alleen maar afleiding? Daarnaast is het essentieel om alternatieve, gezondere manieren te ontwikkelen om met stress om te gaan. Dit kunnen korte activiteiten zijn die je direct kunt inzetten, zoals een korte wandeling, ademhalingsoefeningen (bijvoorbeeld vier seconden inademen, zeven seconden vasthouden, acht seconden uitademen), even stretchen, of een kop thee zetten. Vervang het ongewenste gedrag door een bewuste, verzorgende actie voor jezelf.

Op een dieper niveau kan het helpen om te onderzoeken of er onderliggende overtuigingen meespelen, zoals de druk om altijd productief te moeten zijn of de angst om te falen. Als je website je identiteit sterk bepaalt, kan elke tegenslag extra zwaar aanvoelen. Wees compassievol naar jezelf; perfectionisme voedt vaak stress en uitstelgedrag. Accepteer dat het normaal is om je soms overweldigd te voelen. Tot slot, overweeg om steun te zoeken. Praat erover met een vriend of collega, of overweeg kortdurende psychologische begeleiding om deze patronen verder te onderzoeken en te doorbreken. Gedragsverandering is een proces van vallen en opstaan, wees geduldig met jezelf.