Hoe herken ik angstgerelateerde symptomen bij mijn kind en bied ik passende steun?
👩Lotte
📅15-02-2026
Ik heb een gezin met twee jonge kinderen en mijn partner werkt vaak laat. Sinds kort merk ik dat mijn oudste kind steeds angstiger wordt en moeite heeft met inslapen. Hij praat soms over nare dromen en lijkt snel overstuur te raken. Ik maak me zorgen over wat er precies aan de hand is en hoe ik hem het beste kan ondersteunen. Hebben deze symptomen te maken met dysmorfofobie, of kan het iets anders zijn? En hoe kan ik samen met mijn partner zorgen voor meer rust en veiligheid voor onze zoon?
{
"introductie": {
"p1": "Lotte, allereerst bedankt voor je vraag en je zorg om je kind. Het is bewonderenswaardig dat je zo betrokken bent bij het welzijn van je zoon. Angstgerelateerde symptomen bij kinderen kunnen verschillende oorzaken hebben, en het is belangrijk om deze met aandacht en geduld te benaderen. Ik zal ingaan op mogelijke verklaringen, signalen die je kunt herkennen en hoe je samen met je partner een veilige, ondersteunende omgeving kunt creëren. Let wel: omdat ik geen kinderpsycholoog ben, richt ik me op algemene inzichten die ook voor jou als ouder waardevol zijn."
},
"angstsymptomen_herkennen": {
"p2": "Bij jonge kinderen uiten angstklachten zich vaak anders dan bij volwassenen. Slaapproblemen, nare dromen, prikkelbaarheid of plotselinge huilbuien kunnen wijzen op onderliggende angst. Dit hoeft niet per se te maken te hebben met een specifieke stoornis zoals dysmorfofobie (wat overigens meer gerelateerd is aan een verstoord lichaamsbeeld en zelden bij jonge kinderen voorkomt). Vaker gaat het om algemene angst, separatieangst of stress door veranderingen in de omgeving. Denk bijvoorbeeld aan de afwezigheid van je partner ’s avonds, een nieuwe school, of zelfs onbewuste spanningen die jij of je partner ervaren en die je zoon oppikt.",
"p3": "Andere mogelijke oorzaken zijn overprikkeling door drukke dagen, onvoldoende voorspelbaarheid in routines, of zelfs nachtelijke angsten die voortkomen uit verwerkingsprocessen. Kinderen hebben vaak nog niet de woorden om hun emoties te benoemen, dus uiten ze dit via gedrag. Let op fysieke signalen zoals buikpijn, hoofdpijn of vermoeidheid zonder duidelijke lichamelijke oorzaak. Ook terugtrekken uit sociale situaties of plotselinge hechtingsgedrag (bijvoorbeeld niet meer alleen willen zijn) kunnen wijzen op angst.""
},
"ondersteuning_bieden": {
"p4": "Een veilige en voorspelbare omgeving is de basis. Probeer samen met je partner een vast avondritueel te creëren dat rust uitstraalt. Dit kan bestaan uit een warm bad, een verhaal voorlezen, of even samen napraten over de dag. Zorg dat je zoon weet wat hij kan verwachten – bijvoorbeeld door een visuele planning te maken met plaatjes van de avondactiviteiten. Als je partner laat werkt, kun je overwegen om een kort telefoontje of videoboodschap van hem in te bouwen voor het slapengaan, zodat je zoon het gevoel heeft dat papa ‘aan hem denkt’. Dit kan het gevoel van veiligheid vergroten.",
"p5": "Valideer zijn emoties zonder ze te bagatelliseren of te versterken. Zeg bijvoorbeeld: ‘Ik zie dat je bang bent, dat is oké. Wil je me vertellen waar je aan denkt?’ Vermijd zinnen als ‘Stel je niet aan’ of ‘Er is niets om bang voor te zijn’, want dat kan zijn ervaring ontkennen. In plaats daarvan kun je samen ‘angstverslinders’ bedenken: een knuffel die ‘monsters wegjaagt’, een nachtlampje met een warme kleur, of een ‘dappere gedachte’ die hij kan oproepen als hij zich onveilig voelt. Speelse oplossingen werken vaak beter dan rationele uitleg.",
"p6": "Daarnaast is het belangrijk om je eigen stressniveau te monitoren. Kinderen zijn gevoelig voor de emoties van hun ouders. Als jij je gespannen voelt door de druk van het alleen opvoeden in de avonden, kan dat onbewust bij je zoon resoneren. Probeer momenten voor jezelf in te bouwen, ook al is het maar 10 minuten ademen of een kop thee drinken voordat je zoon naar bed gaat. Zelfzorg is geen luxe, maar een noodzaak om voor je kind te kunnen zorgen.""
},
"samenwerking_partner": {
"p7": "Bespreek met je partner hoe jullie de zorg kunnen verdelen, zelfs als hij laat werkt. Misschien kan hij ’s ochtends vroeger opstaan om tijd met je zoon door te brengen, of kunnen jullie een vast ‘papa-moment’ inplannen op zaterdagochtend. Kinderen hebben baat bij kwaliteitstijd, niet per se bij kwantiteit. Als je partner betrokken blijft bij kleine, betekenisvolle interacties, voelt je zoon zich minder ‘alleen’ in zijn angst.",
"p8": "Overweeg ook om samen een ‘zorgenpot’ te maken: een plek (bijvoorbeeld een doos of een speciaal schrift) waar je zoon zijn angsten kan ‘stoppen’ voordat hij gaat slapen. Jullie kunnen dit ’s ochtends samen bekijken en bespreken. Dit geeft hem het gevoel dat zijn emoties serieus worden genomen en dat jullie als team achter hem staan. Een gezinsteam zijn betekent dat angsten gedeeld worden, niet gedragen door één persoon.""
},
"wanneer_professionele_hulp": {
"p9": "Als de angstklachten langer dan een paar weken aanhouden, intenser worden, of als je zoon lichamelijke symptomen ontwikkelt (zoals weigeren om naar school te gaan of extreem vermijdingsgedrag), is het verstandig om professionele ondersteuning te zoeken. Een kinderpsycholoog kan helpen om de onderliggende oorzaak te achterhalen en gerichte strategieën aan te reiken. Twijfel niet te lang: vroeg ingrijpen voorkomt dat angsten zich versterken. Je kunt beginnen bij het consultatiebureau, de huisarts, of een gespecialiseerde praktijk voor kindertherapie.",
"p10": "Tot slot: vertrouw op je oudergevoel. Jij kent je zoon het beste. Als je het idee hebt dat er meer aan de hand is dan ‘gewone’ kinderangsten, aarzel dan niet om hulp in te schakelen. Angst bij kinderen is vaak tijdelijk en goed te behandelen, mits er op tijd aandacht voor is. Jullie zijn als ouders zijn zijn belangrijkste veilige basis – en dat alleen al is een krachtig middel tegen angst.""
}
Heb je geen antwoord op je vraag gevonden?
Chat anoniem en gratis met Helder voor het eerste gesprek