Psycholoog Helder

Beste Lotte, je beschrijft een situatie waarin twee intense en uitdagende werelden samenkomen: de creatieve crisis die je als kunstenaar ervaart en de zorg voor je autistische kinderen, die op zichzelf al veel energie vraagt. Het is begrijpelijk dat deze combinatie je overweldigt en dat je het gevoel hebt vast te zitten. Wat je ervaart, is niet alleen een gebrek aan inspiratie, maar ook een diepere emotionele en fysieke uitputting die invloed heeft op je gezin. Laten we dit stap voor stap benaderen, met oog voor zowel je creatieve als persoonlijke welzijn.

Allereerst is het belangrijk om te erkennen dat een creatieve blokkade vaak een signaal is van je onderbewustzijn. Het kan wijzen op vermoeidheid, onverwerkte emoties of een te hoge druk die je jezelf oplegt. Voor kunstenaars is creativiteit vaak verbonden met identiteit, dus als die stokt, voelt het alsof een deel van jezelf verdwijnt. Dat is angstaanjagend, maar het is ook een kans om je proces te heroverwegen. Begin met het loslaten van de gedachte dat je moet creëren. Creativiteit gedijt niet onder druk, maar in een omgeving van veiligheid en nieuwsgierigheid. Misschien helpt het om even niet te proberen iets ‘goeds’ te maken, maar juist te experimenteren zonder oordeel. Teken met je niet-dominante hand, gebruik materialen die je normaal niet gebruikt, of beperk jezelf tot vijf minuten per dag. Het doel is niet het resultaat, maar het herstellen van de verbinding met het plezier van maken.

Daarnaast is het cruciaal om te kijken naar je energiebalans. Zorgen voor kinderen met autisme vraagt om constante alertheid en emotionele beschikbaarheid, wat veel van je reserves opslokt. Het is niet verwonderlijk dat je creatieve energie hieronder lijdt. Probeer kleine momenten voor jezelf te claimen, zelfs als dat betekent dat je even in een andere ruimte gaat zitten met een kop thee of een notitieboekje. Zelfzorg is geen luxe, maar een voorwaarde voor zowel je creativiteit als je ouderrol. Misschien kun je met je partner, familie of vrienden afspreken dat je een uur per week voor jezelf hebt, zonder schuldgevoel. In die tijd hoef je niet per se te ‘werken’; luister naar muziek, loop buiten, of doe iets dat je geest tot rust brengt. Slaapgebrek verergert zowel creatieve blokkades als stress, dus probeer ook je nachtrust te prioriteren. Als slapeloosheid hardnekkig is, kun je ontspanningsoefeningen proberen, zoals diepe ademhaling of progressieve spierontspanning, om je zenuwstelsel te kalmeren.

Het contact met je kinderen lijkt ook lastiger te worden, en dat is een teken dat je eigen emotionele tank leeg is. Kinderen met autisme voelen spanningen vaak sterk aan, ook als ze die niet altijd kunnen benoemen. Je aanwezigheid is waardevoller dan je perfectie als ouder. Het kan helpen om bewust tijd met ze door te brengen op een manier die voor jullie allemaal laagdrempelig is. Dat hoeft niet ingewikkeld: samen een simpel spel doen, stille activiteiten zoals puzzelen of kleuren, of zelfs gewoon naast elkaar zitten terwijl ze hun eigen ding doen. Voor kinderen met autisme is voorspelbaarheid belangrijk, dus probeer een vast ritueel in te bouwen, zoals een kort gesprekje bij het naar bed gaan of een gezamenlijk ontbijt. Dit geeft houvast, zowel voor hen als voor jezelf. Als je merkt dat je prikkelbaar bent, geef dat dan eerlijk toe: ‘Mama is vandaag moe, maar ik ben hier voor je.’ Dat is een krachtige boodschap, omdat het laat zien dat emoties er mogen zijn zonder dat ze de verbanden verstoren.

Tot slot is het de moeite waard om na te denken over hoe je creativiteit en ouderschap met elkaar kunt verbinden, in plaats van ze als strijdende krachten te zien. Misschien kun je je kinderen betrekken bij je proces, op een manier die bij hen past. Laat ze bijvoorbeeld materialen uitzoeken, of maak samen een ‘vrij’ kunstwerk zonder regels. Voor kinderen met autisme kan sensorisch spel, zoals klei of verf, een veilige manier zijn om contact te maken. Het hoeft niet perfect te zijn; het gaat om de gedeelde ervaring. Als dat te veel vraagt, kun je ook proberen je creatieve energie te kanaliseren in iets kleins en haalbaars, zoals een dagboek bijhouden met losse ideeën, foto’s maken met je telefoon, of korte gedachten opschrijven. Creativiteit is niet alleen het grote meesterwerk; het is ook het kleine, dagelijkse wonder van waarnemen en verbinden.

Tot slot: wees geduldig met jezelf. Een crisis is tijdelijk, ook al voelt het nu alsof het voor altijd is. Soms is de beste manier om erdoorheen te komen niet door te vechten, maar door te accepteren dat je in een rustige fase zit. Dat betekent niet dat je opgeeft; het betekent dat je jezelf toestaat om te herstellen. Als de frustratie te groot wordt, overweeg dan om met een creatief coach of psycholoog te praten die ervaring heeft met zowel kunstenaars als ouders in complexe situaties. Je hoeft dit niet alleen te doen. Je bent zowel kunstenaar als ouder, en beide rollen verdienen ruimte, ook als dat even moeilijk lijkt.