Psycholoog Helder

Beste Daan, je situatie raakt aan heel fundamentele thema's rondom zelfwaardering en het leren bewaken van je eigen grenzen. Het verliezen van zelfrespect en het steeds op de tweede plaats zetten van jezelf heeft vaak te maken met lange periodes waarin je eigen behoeften en grenzen niet voldoende ruimte hebben gekregen. Dit kan versterkt worden door de ervaring met een relatie waarbij je grenzen werden overschreden, waardoor het gevoel 'ik ben niet goed genoeg' ongemerkt diep geworteld raakt.

Om je zelfrespect weer terug te vinden, begint het bij het herkennen van deze patronen in jezelf. De eerste stap is bewust te worden van de momenten waarop je jezelf wegcijfert. Vaak gaat dit onbewust en speel je een rol die je ooit hebt aangeleerd, misschien vanuit een wens om te verbinden of om afwijzing te voorkomen. Bewustwording van deze patronen opent de deur om ze te veranderen en ruimte te maken voor jezelf zonder schuldgevoel.

Een manier om dit te oefenen, is door jezelf kleine stappen te geven in het stellen van grenzen. Dit hoeft niet rigoureus te zijn; het kan beginnen met simpelweg je mening uiten of ’nee’ zeggen bij iets kleins. Elke keer als je dat doet en merkt dat er geen ramp gebeurt, versterk je het gevoel dat je er mag zijn en dat jouw behoeften ertoe doen. Hiermee train je jezelf in zelfzorg en vergroot je het vertrouwen in je eigen waarde.

Daarnaast is het belangrijk om mildheid en compassie voor jezelf te cultiveren. Het is begrijpelijk dat het haarverlies jou raakt en je kwetsbaar voelt, maar dat betekent niet dat je minder waard bent. Zelfacceptatie betekent ook ruimte geven aan kwetsbaarheid, zonder dat die kwetsbaarheid je identiteit of waarde reduceert. Probeer jezelf toe te spreken zoals je dat bij een goede vriend zou doen: met vriendelijkheid en begrip. Dit helpt om het innerlijke schuldgevoel te verminderen dat opkomt bij het opkomen voor jezelf.

Vergelijken met anderen is een valkuil waar veel mensen in terechtkomen, zeker als je worstelt met zelfbeeld en zelfvertrouwen. Het is helpend om te oefenen met het richten van je aandacht op je eigen groeiproces in plaats van op wat anderen doen of kunnen. Zelfrespect groeit wanneer je leert te waarderen wie je bent, met je eigen geschiedenis, sterktes en kwetsbaarheden. Probeer dagelijks momenten te nemen waarin je dankbaar bent voor kleine successen of eigenschappen van jezelf zonder direct te koppelen aan hoe dat afsteekt tegen anderen.

Het schuldgevoel dat je voelt bij het kiezen voor jezelf is ook verbonden met diepere overtuigingen die je mogelijk hebt over eigenwaarde en verantwoordelijkheid voor anderen. Het kan helpen om deze overtuigingen te onderzoeken en jezelf de vraag te stellen of je werkelijk minder zult betekenen voor mensen als je af en toe voor jezelf kiest. Vaak is het zo dat gezonde grenzen stellen ook je relaties verbeteren, omdat mensen leren wie jij bent en wat je nodig hebt.

Praktisch gezien zou je kunnen beginnen met het bijhouden van een dagboek waarin je opschrijft wanneer je wel of niet voor jezelf kiest, wat het gevoel daarbij is, maar ook wat het effect is. Dit maakt het proces zichtbaar en geeft je handvatten om anders te reageren op je gedachten en emoties. Daarnaast kan het nuttig zijn om steun te zoeken bij een therapeut of coach, die samen met jou kan werken aan het versterken van je zelfrespect op een veilige en gestructureerde manier.

De weg terug naar zelfrespect is vaak geen rechte lijn, maar een proces met ups en downs. Wees geduldig en geef jezelf ruimte om te oefenen en te groeien, zonder te hard te oordelen. Door kleine stappen te zetten en jezelf op de eerste plaats te durven zetten zonder schuldgevoel, bouw je geleidelijk aan een steviger fundament van respect en vertrouwen in jezelf.