Psycholoog Helder

Beste Lotte, jouw vraag raakt aan een diep menselijk thema: het hervinden van je eigenwaarde in een omgeving die je niet ondersteunt. Het is begrijpelijk dat de aanhoudende kritiek en bagatellisering, vooral in een werkomgeving waar gender een rol lijkt te spelen, je zelfvertrouwen hebben aangetast. Je beschrijft een vicieuze cirkel waarin zelfkritiek en aanpassingsgedrag elkaar versterken, en dat is een zware last om te dragen.

Een eerste, cruciale stap is het ontwikkelen van bewustzijn voor je eigen gedachtenpatronen. Let op de momenten waarop je jezelf wegcijfert of je mening inhoudt. Schrijf deze situaties bijvoorbeeld kort op. Welke gedachten gaan er dan door je hoofd? Zijn het feiten of interpretaties? Vaak zijn het automatische gedachten zoals 'ik ben niet goed genoeg' die, ongemerkt, je gedrag sturen. Door ze te herkennen, maak je ze bespreekbaar met jezelf.

Vervolgens is het belangrijk om te oefenen met het stellen van kleine, maar duidelijke grenzen. Begin in een veilige, privésituatie door een keer je eigen voorkeur uit te spreken, hoe klein ook. Dit kan gaan om het kiezen van een restaurant of het uiten van een mening over een film. Het doel is niet confrontatie, maar het ervaren dat jouw stem er mag zijn. Dit bouwt langzaam zelfrespect op.

Op je werk kun je proberen je interne dialoog te veranderen. Wanneer je werk wordt afgekraakt, probeer dan mentaal onderscheid te maken tussen kritiek op het werk en kritiek op jou als persoon. Oefen met het intern bevestigen van je eigen expertise en de waarde van je inbreng, zelfs als die extern niet direct wordt erkend. Je kunt ook voor jezelf een 'successenmap' bijhouden met positieve feedback en geslaagde projecten om naar terug te grijpen in momenten van twijfel.

Een andere waardevolle oefening is het visualiseren van een toekomstig moment waarin je zelfverzekerd bent. Stel je voor hoe je dan staat, praat en reageert tijdens een presentatie. Door dit regelmatig te doen, help je je brein nieuwe, krachtigere paden aan te leggen. Combineer dit met ademhalingsoefeningen voorafgaand aan spannende situaties; een kalmer lichaam helpt een kalmer, zekerder brein.

Het is ook goed om te onderzoeken waarom de goedkeuring van anderen, vooral mannen, zo zwaar weegt voor je. Heeft dit mogelijk wortels in eerdere ervaringen of aangeleerde patronen? Overweeg professionele ondersteuning van een psycholoog om deze patronen grondiger te onderzoeken en te doorbreken. Je hoeft dit niet alleen te doen. Een therapeut kan een veilige ruimte bieden om te oefenen met nieuw gedrag en je helpen een steviger intern kompas te ontwikkelen.

Onthoud tot slot dat verandering tijd vraagt. Wees mild voor jezelf in dit proces. Elk moment waarop je opmerkt dat je je aanpast, maar vervolgens een andere keuze maakt, hoe klein ook, is een overwinning. Je zelfrespect herwinnen is een reis van kleine, dagelijkse stappen waarin je leert je eigen bondgenoot te worden in plaats van je strengste criticus.