Psycholoog Helder

Hoi Lieke, wat goed dat je dit deelt. Wat je beschrijft, is een heel herkenbaar patroon: 's avonds alleen zijn, verveling of eenzaamheid, dan trek in eten, vervolgens schuldgevoel en nog meer eten om dat gevoel te dempen. Je bent zeker niet de enige. Veel mensen gebruiken eten als een manier om met moeilijke emoties om te gaan, zonder dat ze honger hebben. Dat je je hiervoor schaamt en de verpakkingen verstopt, laat zien dat je worstelt met gevoelens van schaamte en mogelijk ook met een streng innerlijk stemmetje dat je veroordeelt. Het is belangrijk om te weten dat dit patroon geen kwestie is van zwakte of een gebrek aan wilskracht. Het is een aangeleerde gewoonte, een copingmechanisme dat ooit heeft geholpen om je beter te voelen, maar nu juist meer pijn veroorzaakt.

Om de cyclus te doorbreken, is het allereerst helpend om vriendelijk en nieuwsgierig naar jezelf te kijken in plaats van hard en kritisch. Schuldgevoelens versterken de cyclus vaak, omdat ze je nog eenzaamer en ellendiger maken, waardoor de drang om te eten weer toeneemt. Probeer te onderzoeken wat er precies gebeurt vlak voordat je naar de keuken gaat. Wat voel je dan? Is het verveling, eenzaamheid, leegte, spanning, of iets anders? Door je bewust te worden van het gevoel dat voorafgaat aan het eetgedrag, kun je een keuzevrijheid creëren. Je zou bijvoorbeeld een dagboekje kunnen bijhouden waarin je de tijd, je gevoel en de aanleiding noteert. Dat helpt om patronen te zien.

Een volgende stap is om alternatieven te vinden voor het avondeten als troost. Denk aan activiteiten die je op dat moment kunnen afleiden of troosten, zoals een warme douche, een telefoontje met een vriendin, een wandeling, muziek luisteren, een boek lezen, of iets creatiefs doen. Als je merkt dat je vooral uit verveling eet, kan het helpen om je avonden meer structuur te geven. Plan bijvoorbeeld een vast moment voor een leuke serie, een hobby of een ontspanningsritueel. Zorg ook voor voldoende en bevredigende maaltijden overdag, zodat je niet met een enorme trek 's avonds thuiskomt. Sla vooral het avondeten niet over.

Daarnaast kan het nuttig zijn om je omgeving aan te passen. Als je weet dat je 's avonds vaak snoept, kun je ervoor kiezen om minder verleidelijke snacks in huis te halen, of ze op een plek te leggen die minder makkelijk bereikbaar is. Maar let op: verbieden werkt vaak averechts. Het gaat erom dat je bewuste keuzes maakt, niet dat je jezelf strenge regels oplegt.

Wat ook belangrijk is, is dat eenzaamheid en verveling echte emoties zijn die aandacht verdienen. Misschien is het goed om te kijken hoe je meer verbinding kunt ervaren, ook als je alleen thuis bent. Kun je vrienden of familie bellen, een online community zoeken, of een hobby oppakken waarbij je anderen ontmoet? Soms is het eten niet het echte probleem, maar een signaal dat je behoefte hebt aan contact, troost of zingeving.

Als je merkt dat je er alleen niet uitkomt, of dat het patroon je leven steeds meer beïnvloedt, dan is het verstandig om professionele hulp te zoeken. Een psycholoog kan samen met jou onderzoeken waar dit eetgedrag vandaan komt en je helpen om gezondere manieren te vinden om met eenzaamheid en verveling om te gaan. Je huisarts kan je doorverwijzen. Je hoeft dit niet alleen te doen.

Tot slot: wees geduldig met jezelf. Het doorbreken van een gewoonte kost tijd. Elke keer dat je bewust een andere keuze maakt, hoe klein ook, is een stap vooruit. Je bent al begonnen door dit te erkennen en erover te praten. Dat is moedig.