Ψυχολόγος Φωτεινή

Άννα, η ερώτησή σου αγγίζει ένα από τα πιο προκλητικά και κοινά βιώματα σύγχρονων γονέων-ειδικά όταν συνδυάζεται με απαιτητικές επαγγελματικές συνθήκες όπως αυτές ενός startup. Το να νιώθεις ότι αποτυγχάνεις σε όλους τους ρόλους δεν είναι ένδειξη πραγματικής αποτυχίας, αλλά μάλλον ενός συστήματος που σου ζητά να είσαι ταυτόχρονα υπερ-παραγωγική, υπερ-παρόντα άτομο και υπερ-συναισθηματικά διαθέσιμη. Αυτό δεν είναι ανθρώπινα δυνατό, και η αυτοσυμπόνια αρχίζει ακριβώς από αυτή την αναγνώριση: ότι το να μην μπορείς να τα καταφέρνεις όλα τέλεια δεν είναι ελάττωμά σου, αλλά ανθρώπινη πραγματικότητα.

Ας ξεκινήσουμε από τη διαχείριση του άγχους της δουλειάς ώστε να μην "μολύνει" τον οικογενειακό χρόνο. Σε ένα περιβάλλον startup, όπου οι απαιτήσεις είναι συνεχείς και οι όροι ασαφείς, είναι κρίσιμο να θέσεις σαφή όρια-όχι μόνο ως προς τις ώρες εργασίας, αλλά και ως προς το πού σταματά η δουλειά και αρχίζει ο προσωπικός σου χώρος. Αυτό μπορεί να σημαίνει πρακτικά πράγματα, όπως το να αφιερώνεις τα πρώτα 10 λεπτά μετά την επιστροφή σπίτι σε μια rituál μετάβασης: ένα ντους, πέντε βαθιές αναπνοές, ή ακόμα και το να γράφεις σε ένα χαρτί τι άφηνεις πίσω από την πόρτα του γραφείου. Αυτή η μικρή παύση βοηθά τον εγκέφαλο να αλλάξει "κανάλι" και να μην παρασύρει τις εργασιακές ανησυχίες στο σπίτι. Αν οι ώρες είναι πραγματικά απρόβλεπτες, συζήτησε με την ομάδα σου τη δυνατότητα να έχεις τουλάχιστον μια σταθερή μέρα ή ώρα την εβδομάδα όπου δεν θα διαταράσσονται τα οικογενειακά σου σχέδια-ακόμα και αν αυτό σημαίνει να δουλεύεις αργότερα άλλη μέρα. Η προβλεψιμότητα, ακόμη και σε μικρή κλίμακα, μειώνει το άγχος.

Όσο για την ενόχληση και την εξάντληση, είναι σημαντικό να κατανοήσεις ότι αυτά τα συναισθήματα δεν προέρχονται μόνο από τις πραγματικές σου επιδόσεις, αλλά και από τα προσδοκώμενα ιδανικά που έχεις για τον εαυτό σου. Ως ψυχολόγος, γνωρίζεις ότι η αυτοσυμπόνια δεν είναι αυτοδικαιολογία, αλλά η ικανότητα να αντιμετωπίζεις τον εαυτό σου με την ίδια καλοσύνη που θα έδειχνες σε μια φίλη που βιώνει τα ίδια. Πρόσεξε τη γλώσσα που χρησιμοποιείς προς τον εαυτό σου: αντί για "αποτυγχάνω ως μητέρα", δοκίμασε "κάνω ό,τι μπορώ σε δύσκολες συνθήκες". Αντί για "πρέπει να είμαι πιο παρόντα", σκέψου "η παρουσία μου δεν μετράται μόνο σε ποσότητα, αλλά και σε ποιότητα-ακόμα και 10 λεπτά πραγματικής σύνδεσης με το παιδί μου έχουν αξία". Η εστίαση στις μικρές στιγμές αντί για την τέλεια εικόνα μπορεί να σου δώσει ανακούφιση. Για παράδειγμα, αντί να σκεφτείς ότι δεν διάβασες βιβλίο στο παιδί σου όλη την εβδομάδα, θυμήσου τη στιγμή που γελάσατε μαζί στο τραπέζι ή όταν το αγκαλιάσατε πριν κοιμηθεί.

Η συνεργασία με τον σύζυγό σου φαίνεται να είναι ένα άλλο κρίσιμο σημείο. Οι συγκρούσεις για τις ευθύνες συχνά προκύπτουν όχι επειδή ο ένας κάνει λιγότερα, αλλά επειδή οι προσδοκίες δεν είναι σαφείς ή επειδή και οι δύο νιώθετε υπερφορτωμένοι. Αντί να μιλάτε για "ποιος έχει περισσότερη ευθύνη", δοκιμάστε να μιλήσετε για πώς μπορείτε να μοιραστείτε το φόρτο με τρόπο που να αντανακλά τις δυνάμεις και τους περιορισμούς καθενός. Για παράδειγμα, αν εσύ έχεις πιο απαιτητικές ώρες το πρωί, ίσως ο σύζυγός σου αναλάβει το πρωινό ρουτίνα, ενώ εσύ αναλαμβάνεις το βράδυ όταν έχεις περισσότερη ενέργεια. Μια πρακτική άσκηση είναι να γράφετε μαζί μια λίστα με όλες τις οικογενειακές και οικιακές υποχρεώσεις και μετά να τις μοιράζετε με βάση το ποιος μπορεί να τις αναλάβει χωρίς να νιώσει ότι θυσιάζει την ψυχική του υγεία. Αυτό δεν είναι μόνο θέμα δίκαιης κατανομής, αλλά και θέμα σεβασμού των ορίων του καθενός.

Τέλος, η απουσία συγκέντρωσης που περιγράφεις-τόσο στη δουλειά όσο και στο σπίτι-είναι ένα κοινό σύμπτωμα του ψυχικού υπερφόρτωσης. Ο εγκέφαλος δεν μπορεί να λειτουργήσει βέλτιστα όταν είναι συνεχώς σε κατάσταση ετοιμότητας για το επόμενο πράγμα που πρέπει να κάνει. Για να το αντιμετωπίσεις, χρειάζεσαι εσκεμμένες στιγμές αποσύνδεσης. Αυτό μπορεί να σημαίνει να αφιερώνεις 5 λεπτά κάθε ώρα στη δουλειά για να κλείσεις τα μάτια και να ακούσεις μουσική, ή να έχεις μια "ώρα χωρίς οθόνες" το βράδυ όπου δεν ελέγχεις email ή μηνύματα. Στο σπίτι, μπορείς να δοκιμάσεις τεχνικές mindfulness όπως το να εστιάζεις πλήρως σε μια δραστηριότητα με το παιδί σου-ακόμα και αν είναι το να φτιάξετε μαζί μια πύργο από κούπες-χωρίς να σκέφτεσαι τίποτα άλλο. Αυτές οι μικρές στιγμές πλήρους παρουσίας μπορούν να σου δώσουν την αίσθηση ότι ελέγχεις τον χρόνο σου, αντί ο χρόνος να σε ελέγχει.

Θα ήθελα να κλείσω με μια σκέψη: το να είσαι μητέρα, επαγγελματίας και σύντροφος δεν είναι ένα παιχνίδι όπου κερδίζεις μόνο αν τα καταφέρνεις όλα τέλεια. Είναι μια διαρκής εξέλιξη, όπου κάποιες μέρες θα νιώθεις ότι τα καταφέρνεις και άλλες ότι όλα καταρρέουν. Η αυτοσυμπόνια δεν σημαίνει ότι δεν προσπαθείς, αλλά ότι επιτρέπεις στον εαυτό σου να είναι ανθρώπινος μέσα στην προσπάθεια. Και αυτό, από μόνο του, είναι ένα δώρο που δίνεις όχι μόνο στον εαυτό σου, αλλά και στο παιδί σου-που μαθαίνει από εσένα πώς να αντιμετωπίζει τις δυσκολίες με χάρη και όχι με αυστηρότητα.