Ψυχολόγος Φωτεινή

Αγαπητή Μυρτώ, σε ευχαριστώ που μοιράστηκες την εμπειρία σου μαζί μου. Αυτό που περιγράφεις είναι πολύ σοβαρό και δείχνει ότι το σώμα και το μυαλό σου στέλνουν σαφή σήματα ότι κάτι δεν πάει καλά. Το γεγονός ότι αναγνωρίζεις την ανάγκη να καταλάβεις τι συμβαίνει είναι το πρώτο και πιο σημαντικό βήμα. Θα ήθελα να σου εξηγήσω τι μπορεί να σημαίνουν όλα αυτά που βιώνεις και πώς μπορείς να προστατεύσεις τον εαυτό σου.

Καταρχάς, πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι η διάκριση ανάμεσα στο στρες, την αρχόμενη εξουθένωση και το σύνδρομο χρόνιας κόπωσης δεν είναι πάντα εύκολη, ειδικά όταν τα συμπτώματα επικαλύπτονται. Το στρες είναι μια φυσιολογική αντίδραση του οργανισμού σε πιέσεις, αλλά όταν γίνεται χρόνιο και δεν υπάρχει ανάκαμψη, μπορεί να οδηγήσει σε εξουθένωση. Η εξουθένωση, ή burn out, χαρακτηρίζεται από συναισθηματική εξάντληση, αποστασιοποίηση από την εργασία και αίσθημα μειωμένης προσωπικής επίτευξης. Το σύνδρομο χρόνιας κόπωσης είναι μια ξεχωριστή ιατρική κατάσταση που περιλαμβάνει επίμονη κόπωση που δεν ανακουφίζεται με ξεκούραση και συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα, αλλά η διάγνωσή του απαιτεί ιατρική αξιολόγηση. Εσύ αναφέρεις διαταραχές ύπνου, πονοκεφάλους, μυϊκή ένταση, ευερεθιστότητα και κοινωνική απόσυρση. Αυτά είναι πολύ συνηθισμένα στην χρόνια εργασιακή εξουθένωση και λιγότερο χαρακτηριστικά του συνδρόμου χρόνιας κόπωσης, το οποίο συνήθως περιλαμβάνει και σωματικά συμπτώματα όπως πόνο στις αρθρώσεις, πονόλαιμο ή διογκωμένους λεμφαδένες. Ωστόσο, μόνο ένας γιατρός μπορεί να αποκλείσει άλλες αιτίες, όπως θυρεοειδικές διαταραχές ή αναιμία, γι' αυτό θα σου πρότεινα να επισκεφτείς τον παθολόγο σου για έναν γενικό έλεγχο. Αυτό θα σε βοηθήσει να αποκλείσεις οργανικά αίτια και να εστιάσεις μετά στην ψυχολογική διάσταση.

Το δεύτερο σημαντικό θέμα είναι η συμπεριφορά του ανώτερου συναδέλφου σου. Τα ειρωνικά σχόλια μπροστά σε άλλους και η υποβάθμιση της προσπάθειάς σου συνιστούν μια μορφή λεκτικής κακοποίησης στον χώρο εργασίας, που μπορεί να εξελιχθεί σε εκφοβισμό. Δεν υπερreagείς λόγω κούρασης. Η κούραση μπορεί να σε κάνει πιο ευάλωτη, αλλά δεν δημιουργεί το πρόβλημα. Είναι απολύτως κατανοητό να αισθάνεσαι ότι απειλείσαι και να φοβάσαι ότι θα φανείς αδύναμη αν ζητήσεις βοήθεια. Ωστόσο, το να ζητάς υποστήριξη δεν είναι αδυναμία, αλλά πράξη δύναμης και αυτοπροστασίας. Σκέψου αν υπάρχει κάποιος διαχειριστής ή διευθυντής στον οποίο μπορείς να απευθυνθείς εμπιστευτικά, ή αν η εταιρεία έχει πολιτική κατά του εκφοβισμού. Αν δεν υπάρχει τέτοια δομή, μπορείς να κρατάς ημερολόγιο με περιστατικά, ημερομηνίες και μάρτυρες, ώστε να έχεις στοιχεία αν χρειαστεί να κλιμακώσεις το ζήτημα.

Τώρα, σχετικά με το πώς μπορείς να προστατεύσεις την υγεία σου και να θέσεις όρια. Το πρώτο βήμα είναι η αναγνώριση και η αποδοχή των ορίων σου. Δεν μπορείς να είσαι διαρκώς διαθέσιμη χωρίς κόστος. Προσπάθησε να προσδιορίσεις ποιες ώρες της ημέρας είσαι διατεθειμένη να εργάζεσαι και ποιες ώρες ανήκουν σε εσένα. Επειδή το ωράριό σου αλλάζει συνεχώς, ίσως χρειαστεί να συζητήσεις με τον εργοδότη σου για μια πιο σταθερή βάση, εξηγώντας ότι η έλλειψη προβλεψιμότητας επηρεάζει την υγεία σου και κατ' επέκταση την απόδοσή σου. Αν αυτό δεν είναι εφικτό, μπορείς να δημιουργήσεις μικρές σταθερές ρουτίνες μέσα στην ημέρα, όπως ένα δεκάλεπτο διάλειμμα χωρίς οθόνες, μια σύντομη βόλτα ή ασκήσεις αναπνοής. Η συνέπεια στη γιόγκα ή στον περιορισμό του καφέ είναι πιο εύκολη όταν ξεκινάς με μικρούς, ρεαλιστικούς στόχους αντί για μεγάλες αλλαγές.

Για τον ύπνο, αξίζει να δοκιμάσεις τεχνικές υγιεινής ύπνου, όπως σταθερή ώρα κατάκλισης και αφύπνισης, αποφυγή καφεΐνης μετά το μεσημέρι, και δημιουργία ενός χαλαρωτικού τελετουργικού πριν τον ύπνο. Αν οι διαταραχές ύπνου επιμένουν, μπορεί να χρειαστείς βοήθεια από ειδικό, αλλά αυτό είναι κάτι που μπορείς να συζητήσεις με τον γιατρό σου. Επίσης, η σωματική άσκηση, ακόμα και μια σύντομη περπάτημα, μπορεί να μειώσει την ένταση στους ώμους και να βελτιώσει τη διάθεση, αρκεί να μην γίνεται με πίεση.

Σχετικά με τα συναισθήματα εκνευρισμού και την αποφυγή φίλων, αυτά είναι φυσιολογικές αντιδράσεις σε χρόνιο στρες. Μην κατηγορείς τον εαυτό σου. Προσπάθησε να διατηρήσεις μια μικρή επαφή με ένα άτομο που εμπιστεύεσαι, έστω και σύντομα, γιατί η κοινωνική απομόνωση συχνά επιδεινώνει την εξουθένωση. Αν νιώθεις ότι δεν μπορείς να μιλήσεις σε φίλους, η συμβουλευτική με έναν ψυχολόγο θα σου δώσει ένα ασφαλές πλαίσιο να εκφραστείς και να επεξεργαστείς τα όρια που θέλεις να θέσεις.

Τέλος, θα ήθελα να τονίσω ότι η αναζήτηση επαγγελματικής υποστήριξης από ψυχολόγο ή σύμβουλο εργασίας δεν σημαίνει ότι είσαι ανεπαρκής. Αντίθετα, είναι μια επένδυση στην υγεία σου και στη μακροπρόθεσμη ικανότητά σου να εργάζεσαι και να απολαμβάνεις τη ζωή σου. Αν το οικονομικό ή το εργασιακό περιβάλλον δεν επιτρέπει άμεση πρόσβαση σε ειδικό, υπάρχουν τηλεφωνικές γραμμές ψυχολογικής υποστήριξης και δημόσιες δομές. Το πιο σημαντικό είναι να μην περιμένεις να φτάσεις σε πλήρη κατάρρευση. Άρχισε σταδιακά να βάζεις μικρά όρια, να ζητάς αυτό που δικαιούσαι, και να θυμάσαι ότι η φροντίδα του εαυτού σου δεν είναι πολυτέλεια, αλλά προϋπόθεση για να μπορείς να προσφέρεις στους άλλους. Είμαι εδώ για να σε στηρίξω σε αυτή τη διαδικασία.