Ψυχολόγος Φωτεινή

Ελένη, αυτό που περιγράφεις ακούγεται δύσκολο και κατανοητό. Η αλλαγή δουλειάς, το αυξημένο άγχος, η φροντίδα δύο μικρών παιδιών και η καθημερινή εξάντληση μπορούν να επηρεάσουν ουσιαστικά την επιθυμία. Το ότι η λίμπιντο μειώθηκε δεν σημαίνει από μόνο του ότι δεν αγαπάς ή δεν επιθυμείς τον σύντροφό σου, ούτε ότι υπάρχει κάτι ελαττωματικό σε εσένα. Η επιθυμία δεν είναι υποχρέωση ούτε μέτρο της αγάπης σου.

Η σεξουαλική επιθυμία διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο και μεταβάλλεται ανάλογα με την περίοδο της ζωής. Για κάποιους εμφανίζεται αυθόρμητα, ενώ για άλλους μπορεί να προκύπτει αφού αρχίσει μια ευχάριστη, ασφαλής και χωρίς πίεση οικειότητα. Η δεύτερη μορφή δεν σημαίνει ότι πρέπει να ξεκινάς σεξ χωρίς να το θέλεις. Σημαίνει ότι, εφόσον υπάρχει δική σου περιέργεια ή διάθεση, μπορεί να δημιουργηθεί χώρος για τρυφερότητα χωρίς να θεωρείται δεδομένο ότι θα καταλήξει σε σεξ.

Το άγχος συχνά κρατά τον νου σε κατάσταση εγρήγορσης και δυσκολεύει την παρουσία στο σώμα και στην ευχαρίστηση. Η έλλειψη ύπνου και χρόνου για τον εαυτό σου, οι ευθύνες, η άνιση κατανομή της φροντίδας, οι εντάσεις στη σχέση ή η αίσθηση ότι πρέπει να ανταποκριθείς μπορούν επίσης να επηρεάζουν την επιθυμία. Αξίζει να παρατηρήσεις πότε μειώθηκε, τι άλλαξε τότε και αν υπάρχουν στιγμές ή συνθήκες όπου νιώθεις πιο χαλαρή και συνδεδεμένη. Δεν χρειάζεται να βγάλεις μόνη σου ένα οριστικό συμπέρασμα για το αν φταίνε οι ορμόνες, η ηλικία, το άγχος ή η σχέση. Συχνά συνυπάρχουν περισσότεροι από ένας παράγοντες.

Μπορεί να βοηθήσει να μιλήσεις με τον σύντροφό σου σε ουδέτερη στιγμή, όχι την ώρα μιας απόπειρας για σεξ ή αμέσως μετά από μια διαφωνία. Μίλησε από τη δική σου εμπειρία, χωρίς κατηγορία και χωρίς να υποσχεθείς κάτι που δεν ξέρεις αν μπορείς να προσφέρεις. Για παράδειγμα, θα μπορούσες να πεις, "Σε αγαπώ και θέλω να είμαστε κοντά. Τον τελευταίο χρόνο είμαι πολύ πιεσμένη και η επιθυμία μου έχει μειωθεί. Όταν νιώθω ότι πρέπει να αποδείξω πως σε θέλω, πιέζομαι περισσότερο. Θα ήθελα να το αντιμετωπίσουμε μαζί, με τρυφερότητα και χωρίς να θεωρείται ότι κάθε αγκαλιά πρέπει να οδηγήσει σε σεξ".

Άκουσε και το δικό του συναίσθημα, όπως πιθανή απόρριψη ή ανασφάλεια, χωρίς να αναλάβεις την ευθύνη να το εξαφανίσεις μέσω σεξ. Μπορείς να αναγνωρίσεις ότι τον επηρεάζει, ενώ παράλληλα να είσαι σαφής ότι η πίεση και οι τύψεις δεν δημιουργούν επιθυμία. Η συναίνεση χρειάζεται να είναι ελεύθερη και αμοιβαία. Δεν χρειάζεται να κάνεις σεξ για να αποφύγεις τη δυσαρέσκεια, να καθησυχάσεις τον σύντροφό σου ή να αποδείξεις την αγάπη σου.

Αν το θέλετε και οι δύο, δοκιμάστε να ξαναχτίσετε την οικειότητα με μικρά βήματα που δεν έχουν προκαθορισμένο στόχο. Μπορεί να είναι χρόνος μαζί χωρίς οθόνες, ένα φιλί, αγκαλιά, μασάζ ή χάδια, με συμφωνία ότι μπορείτε να σταματήσετε οποιαδήποτε στιγμή και ότι δεν αναμένεται να ακολουθήσει σεξ. Συζητήστε τι σου είναι ευχάριστο, τι σε απομακρύνει και τι θα έκανε την οικειότητα να μοιάζει πιο ασφαλής και ξεκούραστη. Μην αξιολογείτε κάθε συνάντηση ως επιτυχία ή αποτυχία με βάση το αν έγινε σεξ. Αν προκύψει επιθυμία, μπορείτε να την ακολουθήσετε. Αν δεν προκύψει, η τρυφερότητα εξακολουθεί να έχει αξία.

Δες επίσης αν μπορεί να μειωθεί το φορτίο που κουβαλάς. Μια πιο δίκαιη μοιρασιά των πρακτικών ευθυνών, προστατευμένος χρόνος ανάπαυσης και πραγματικός χρόνος για ζευγάρι μπορεί να βοηθήσουν περισσότερο από μια προσπάθεια να πιέσεις τον εαυτό σου να "λειτουργήσει". Δεν είναι απαραίτητο να περιμένεις να λυθούν όλα για να έρθει η επιθυμία, αλλά η ξεκούραση και η αίσθηση ότι δεν είσαι μόνη στις υποχρεώσεις αποτελούν σημαντικό μέρος του πλαισίου.

Εφόσον η αλλαγή διαρκεί περίπου έναν χρόνο και σε προβληματίζει, είναι λογικό να ζητήσεις υποστήριξη. Μπορείς να ξεκινήσεις με έναν κατάλληλο επαγγελματία υγείας, όπως γυναικολόγο ή γιατρό πρωτοβάθμιας φροντίδας, ώστε να συζητήσετε το ιστορικό σου, τυχόν αλλαγές στον κύκλο, πόνο ή ξηρότητα, ύπνο, γενική υγεία, εγκυμοσύνη ή θηλασμό όπου σχετίζονται, και φάρμακα ή άλλους παράγοντες που ενδέχεται να επηρεάζουν τη σεξουαλική λειτουργία. Αυτό δεν σημαίνει ότι θεωρούμε πως έχεις οπωσδήποτε ορμονικό πρόβλημα. Σημαίνει ότι αξίζει να εξεταστούν οι πιθανότητες αντί να αποδίδεται αυτομάτως η αλλαγή στην ηλικία ή στην ψυχολογία.

Παράλληλα, ένας ψυχολόγος με εμπειρία σε θέματα σεξουαλικότητας ή ένας θεραπευτής ζεύγους μπορεί να σας βοηθήσει να μιλήσετε χωρίς κατηγορία, να μειώσετε τον κύκλο πίεσης και αποφυγής και να καταλάβεις καλύτερα τι χρειάζεσαι. Η ατομική υποστήριξη είναι χρήσιμη ακόμη κι αν ο σύντροφός σου δεν θέλει να συμμετάσχει. Αν το σεξ έχει γίνει κυρίως κάτι που φοβάσαι ή αποφεύγεις, η θεραπεία δεν πρέπει να έχει ως στόχο να σε πείσει να συμμορφωθείς, αλλά να σε βοηθήσει να ακούσεις τα όριά σου, να μειώσεις την πίεση και να βρείτε, αν το επιθυμείτε και οι δύο, τρόπους οικειότητας που σου ταιριάζουν.

Η μειωμένη επιθυμία δεν είναι από μόνη της διάγνωση. Σημασία έχει αν αποτελεί αλλαγή σε σχέση με το δικό σου συνηθισμένο μοτίβο, πόσο σε δυσκολεύει και αν συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα ή αλλαγές. Δεν χρειάζεται να περιμένεις να γίνει "αρκετά σοβαρό" για να ζητήσεις βοήθεια. Ένα ήρεμο πρώτο βήμα μπορεί να είναι να καταγράψεις για μερικές εβδομάδες το άγχος, την κούραση, τη διάθεση, την αίσθηση εγγύτητας και ό,τι επηρεάζει θετικά ή αρνητικά την επιθυμία σου, χωρίς να μετατρέψεις την καταγραφή σε ακόμη μία υποχρέωση.

Δεν χρειάζεται να επαναφέρεις την επιθυμία με το ζόρι ούτε να αποδείξεις ότι είσαι όπως παλιά. Στόχος είναι να καταλάβεις τι συμβαίνει τώρα και να δημιουργήσεις συνθήκες όπου η επιθυμία, αν και όταν εμφανίζεται, μπορεί να είναι δική σου και όχι αποτέλεσμα ενοχής. Μπορείς να νοιάζεσαι για τη σχέση σου και ταυτόχρονα να θέτεις όρια. Με ειλικρινή επικοινωνία, λιγότερη πίεση και κατάλληλη υποστήριξη, μπορείτε να εξερευνήσετε μαζί τι σημαίνει οικειότητα για εσάς σε αυτή τη φάση της ζωής σας.