Ψυχολόγος Φωτεινή

Αγαπημένη Ελένη, πρώτα απ’ όλα θέλω να αναγνωρίσω το θάρρος σου που διατυπώνεις τόσο ανοιχτά αυτά που ζεις. Είναι σημαντικό να καταλάβεις πως τα συμπτώματα που περιγράφεις-κρίσεις πανικού, υπερφαγία, χαμηλή αυτοεκτίμηση-δεν είναι απλώς "προβλήματα" αλλά σημάδια ότι το σώμα και η ψυχή σου προσπαθούν να επικοινωνήσουν κάτι βαθύτερο. Το γεγονός ότι εμφανίζονται κυρίως σε στιγμές που σχεδιάζετε το μέλλον ή μετά από συγκρούσεις υποδεικνύει πως ίσως υπάρχει μια διαχωριστική γραμμή μεταξύ του τι νιώθεις ότι "πρέπει" να κάνεις και του τι πραγματικά επιθυμείς ή αντέχεις. Ας εξερευνήσουμε μαζί πώς να προσεγγίσεις αυτό το θέμα με τον σύντροφό σου και πώς να δουλέψεις με τα δικά σου συναισθήματα, χωρίς να νιώθεις ότι εκτίθεσαι ή ότι χάνεις τον έλεγχο.

Όταν μιλάς για το άγχος που νιώθεις όταν συζητάτε για το μέλλον, είναι ενδιαφέρον ότι οι κρίσεις πανικού ενεργοποιούνται συγκεκριμένα σε αυτές τις στιγμές. Αυτό μπορεί να σημαίνει πως υπάρχει ένα μέρος σου που φοβάται την αλλαγή ή την δέσμευση, είτε επειδή συνδέεται με παλαιότερα τραύματα (π.χ. απόλυση ελευθερίας, απογοητεύσεις, αίσθημα παγίδευσης στο παρελθόν), είτε επειδή η σχέση σας δεν σου προσφέρει την ασφάλεια που χρειάζεσαι για να κάνεις τέτοια βήματα. Η υπερφαγία μετά από συγκρούσεις, από την άλλη, συχνά λειτουργεί ως μηχανισμός "αυτο-καθησυχασμού": το φαγητό γίνεται ένα προσωρινό "παρηγορητικό" εργαλείο για να γεμίσεις το κενό που αφήνουν τα ανεξέλεγκτα συναισθήματα. Η ενοχή που ακολουθεί, όμως, ενισχύει τον κύκλο της χαμηλής αυτοεκτίμησης. Είναι σαν να σου λέει η ψυχή σου: "Δεν αξίζω να νιώθω καλύτερα, άρα θα με τιμωρήσω". Αυτό δεν είναι αλήθεια, αλλά είναι ένα μοτίβο που χρειάζεται να σπάσει με υπομονή και αυτοσυμπονετική προσέγγιση.

Για να μιλήσεις με τον σύντροφό σου χωρίς να νιώθεις έκθεση, ξεκίνησε από ένα πλαίσιο που δεν τον κατηγορούσε αλλά περιέγραφε την εμπειρία σου με τρόπο που να τον καλεί να σε καταλάβει. Για παράδειγμα, αντί να πεις "Νιώθω ότι δεν με ακούς", μπορείς να πεις: "Αγαπημένε μου, τελευταία όταν μιλάμε για το μέλλον, νιώθω το σώμα μου να αντιδρά με τρόπους που δεν τους ελέγχω-κρίσεις πανικού, δυσκολία να κοιμηθώ. Δεν είναι για κάτι που έκανες εσύ, αλλά θα ήθελα να μοιραστώ μαζί σου πώς νιώθω, γιατί είμαι σίγουρη ότι αν το καταλάβεις, θα μπορέσουμε να το αντιμετωπίσουμε μαζί". Αυτό το "ζήτημα δεν είσαι εσύ, αλλά χρειάζομαι την υποστήριξή σου" μειώνει την αμυντικότητά του και ανοίγει τον δρόμο για μια πιο ευάλωτη συζήτηση. Αν νιώθεις ότι συχνά μειώνει τα συναισθήματά σου, μπορείς να του πεις συγκεκριμένα: "Όταν λες ‘δεν είναι τόσο σοβαρό’ ή ‘θα περάσει’, νιώθω ότι το άγχος μου δεν έχει χώρο. Θα ήθελα να ακούσω από εσένα ‘πες μου περισσότερο’ ή ‘τι χρειάζεσαι τώρα;’". Η επικοινωνία δεν είναι μόνο τι λέμε, αλλά και πώς δημιουργούμε χώρο για τον άλλον να ακούσει.

Τώρα, για τα πρακτικά βήματα: η υπερφαγία και οι κρίσεις πανικού είναι συμπτώματα που μπορούν να μειωθούν με μικρές, σταθερές αλλαγές. Για την υπερφαγία, αντί να την αντιμετωπίζεις ως "πρόβλημα" που πρέπει να εξαλείψεις, προσπάθησε να την δεις ως ένα σήμα ότι χρειάζεσαι κάτι άλλο-συναισθηματική υποστήριξη, ξεκούραση, ή ακόμα και μια αλλαγή στο περιβάλλον σου. Όταν νιώθεις την ώθηση να φας υπερβολικά, στάσου για 5 λεπτά και ρώτα τον εαυτό σου: "Τι νιώθω πραγματικά τώρα; Θυμό; Μοναξιά; Άγχος;". Γράψε το σε ένα χαρτί ή στο κινητό σου. Αυτή η μικρή παύση διακόπτει τον αυτόματο κύκλο. Για τις κρίσεις πανικού, η τεχνική της "γείωσης" μπορεί να βοηθήσει: όταν νιώθεις ότι χάνεις τον έλεγχο, επικεντρώσου σε 5 πράγματα που βλέπεις γύρω σου, 4 που ακούς, 3 που αγγίζεις, 2 που μυρίζεις, και 1 που γεύεσαι. Αυτό επιστρέφει το μυαλό στο παρόν και μειώνει την ένταση του πανικού. Ο διαλογισμός ύπνου που κάνεις είναι ήδη ένα εξαιρετικό εργαλείο-μπορείς να τον επεκτείνεις και σε μικρές στιγμές κατά τη διάρκεια της ημέρας, ακόμα και για 3 λεπτά, για να επαναφέρεις την ηρεμία σου.

Για την αυτοεκτίμησή σου, είναι κρίσιμο να αρχίσεις να ντύνεις τις σκέψεις σου με λέξεις compassions-όπως θα μιλούσες σε μια φίλη που περνάει το ίδιο. Αντί για "Δεν τα καταφέρνω, είμαι αδύναμη", πες: "Αυτή τη στιγμή δυσκολεύομαι, αλλά κάνω ό,τι μπορώ και αυτό είναι αρκετό". Η χαμηλή αυτοεκτίμηση συχνά τροφοδοτείται από την σύγκριση με ένα "ιδανικό εαυτό" που δεν υπάρχει. Προσπάθησε να γράφεις κάθε βράδυ ένα μικρό πράγμα που έκανε η σημερινή σου εκδοχή και που αξίζει αναγνώριση-ακόμα και αν είναι "σήκωσα από το κρεβάτι παρά την κούραση". Με τον καιρό, αυτή η πρακτική αναδιαμορφώνει τον τρόπο που αντιμετωπίζεις τον εαυτό σου.

Τέλος, για το ερώτημα αν πρέπει να μείνετε μαζί ή να πάρετε απόσταση, η απάντηση δεν βρίσκεται σε μια απόφαση τώρα, αλλά στο πώς θα διαχειριστείτε μαζί αυτήν την περίοδο. Οι διαφορετικές ανάγκες για κοινωνική ζωή ή οι οικονομικές δεσμεύσεις δεν είναι από μόνες τους λόγοι να χωρίσετε, αλλά αν νιώθεις ότι η σχέση σου στερεί ενέργεια αντί να σου δίνει, τότε χρειάζεται μια ειλικρινής συζήτηση για το τι θέλετε και οι δύο. Προτείνω να δοκιμάσετε για έναν μήνα να κάνετε "check-ins"-μια φορά την εβδομάδα, χωρίς κριτική, να μοιράζεστε πώς νιώθετε για τη σχέση, τις προσδοκίες σας και τα όριά σας. Αν μετά από αυτό το διάστημα νιώθεις ότι οι ανάγκες σου συνεχίζουν να αγνοούνται ή ότι το άγχος σου δεν μειώνεται, τότε ίσως η απόσταση να είναι μια υγιής επιλογή-όχι ως αποτυχία, αλλά ως επιλογή αυτοσεβασμού. Θυμήσου: μια σχέση δεν είναι επιτυχημένη μόνο αν διαρκέσει, αλλά αν και οι δύοpartner νιώθουν ότι μεγαλώνουν μέσα της.

Κλείνοντας, θέλω να σου υπενθυμίσω πως η θεραπεία χορού που ανέφερες δεν είναι τυχαίο ότι σε έκανε να νιώθεις πιο ζωντανή. Το σώμα θυμάται και θεραπεύεται μέσω της κίνησης. Μην υποτιμάς αυτές τις στιγμές χαράς-είναι οι σπινθήρες που σου υπενθυμίζουν ότι η ζωή δεν είναι μόνο άγχος και συμπτώματα, αλλά και χαρά, δημιουργία και σύνδεση. Αν η διαδικτυακή ψυχολογική συμβουλευτική που προσφέρεις σε άλλους μπορεί να τους βοηθήσει, τότε σίγουρα αξίζεις να δεχτείς την ίδια υποστήριξη για τον εαυτό σου. Μην διστάζεις να ζητήσεις βοήθεια από έναν επαγγελματία που να σε συνοδεύσει σε αυτό το ταξίδι-δεν είναι αδυναμία, είναι η πιο θαρραλέα πράξη αυτοφροντίδας.