Ψυχολόγος Φωτεινή

Αγαπητέ Νίκο, σε ευχαριστώ για την ερώτησή σου και για την ειλικρίνεια με την οποία εκφράζεις αυτό που βιώνεις. Είναι πολύ γενναίο εκ μέρους σου να αναγνωρίζεις ότι κάτι δεν πάει καλά και να αναζητάς βοήθεια. Αυτό που περιγράφεις, η απώλεια έμπνευσης και το συναίσθημα κενού όταν κάθεσαι μπροστά στην οθόνη, είναι κάτι που βιώνουν πολλοί άνθρωποι σε δημιουργικά επαγγέλματα, και δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχασες το ταλέντο σου ή ότι πρέπει να αλλάξεις καριέρα.

Ας ξεκινήσουμε από την τελειομανία, που αναφέρεις. Η τελειομανία συχνά λειτουργεί ως εσωτερικός κριτής που δεν επιτρέπει καμία χαλάρωση ή αποδοχή του ατελούς. Όταν είσαι πολύ αυστηρός με τον εαυτό σου, δημιουργείται τεράστια πίεση και άγχος, και αυτό το άγχος μπορεί να μπλοκάρει τη δημιουργικότητα. Το μυαλό σου είναι τόσο απασχολημένο με το να αποφύγει λάθη ή να πετύχει το τέλειο αποτέλεσμα, που δεν έχει τον χώρο να επιτρέψει νέες ιδέες να ρέουν. Η δημιουργικότητα χρειάζεται ελευθερία, πειραματισμό και μερικές φορές ακόμα και αποτυχία για να ανθίσει.

Φαντάσου τη δημιουργικότητα σαν ένα ρυάκι. Αν το φράξεις με τοίχους από αυστηρές προσδοκίες, το νερό σταματά. Χρειάζεται να χαλαρώσεις τον έλεγχο και να επιτρέψεις στο μυαλό σου να περιπλανηθεί χωρίς κριτική. Μια άσκηση που μπορείς να δοκιμάσεις είναι να ορίσεις στον εαυτό σου χρόνο για "ελεύθερη δημιουργία" – είκοσι λεπτά την ημέρα όπου θα ζωγραφίζεις ή θα σχεδιάζεις ό,τι σου έρχεται, χωρίς κανέναν στόχο ή κριτική. Το νόημα δεν είναι το αποτέλεσμα, αλλά η διαδικασία να βγει κάτι από μέσα σου. Αυτό θα βοηθήσει να σπάσει το μπλοκάρισμα.

Επίσης, η κόπωση και το άγχος μπορεί να παίζουν μεγάλο ρόλο. Ο εγκέφαλος χρειάζεται ξεκούραση και ποικιλία ερεθισμάτων. Πότε ήταν η τελευταία φορά που έκανες διάλειμμα από τη δουλειά και έκανες κάτι που σε ευχαριστεί χωρίς σκοπό; Περπάτημα στη φύση, ανάγνωση ενός βιβλίου που δεν σχετίζεται με τη δουλειά σου, μαγειρική, ή ακόμη και συζήτηση με φίλους χωρίς να μιλήσετε για έργα. Αυτές οι δραστηριότητες γεμίζουν το μυαλό με νέες εικόνες και ιδέες, και μπορούν να λειτουργήσουν ως καύσιμο για τη δημιουργικότητα.

Αναρωτιέσαι αν πρέπει να αλλάξεις επάγγελμα. Η αλλαγή καριέρας είναι μια μεγάλη απόφαση, και συνήθως δεν είναι η λύση για μια δημιουργική κρίση που οφείλεται σε άγχος ή τελειομανία. Μερικές φορές μεταφέρουμε τα ίδια προβλήματα σε νέα περιβάλλοντα. Αντί να βιαστείς να εγκαταλείψεις, προτείνω να διερευνήσεις τι άλλο μπορεί να σε ικανοποιεί στη ζωή σου. Μήπως έχεις παραμελήσει χόμπι ή σχέσεις λόγω υπερβολικής εστίασης στη δουλειά; Η ισορροπία ανάμεσα στην επαγγελματική και προσωπική ζωή είναι κρίσιμη για τη συνολική ευημερία.

Επίσης, μην υποτιμάς τη σημασία του να μιλήσεις με ανθρώπους που σε καταλαβαίνουν. Η απομόνωση μπορεί να εντείνει την αίσθηση του αδιεξόδου. Μπορείς να μοιραστείς αυτό που βιώνεις με συναδέλφους ή φίλους, ή ακόμη και να ζητήσεις επαγγελματική βοήθεια από έναν ψυχολόγο, όπως εμένα, για να δουλέψεις πάνω στην αυτοκριτική σου και να βρεις τρόπους διαχείρισης του άγχους. Η θεραπεία μπορεί να σου δώσει τα εργαλεία να αλλάξεις τον τρόπο που σκέφτεσαι για τη δουλειά και τον εαυτό σου.

Μια ακόμα συμβουλή είναι να δοκιμάσεις να αλλάξεις το περιβάλλον εργασίας σου. Αυτό δεν σημαίνει να αλλάξεις επάγγελμα, αλλά να φτιάξεις έναν χώρο που να σε εμπνέει, με φυτά, αλλαγή στο φωτισμό, ή να δουλέψεις από ένα καφέ ή μια βιβλιοθήκη για λίγες ώρες. Η αλλαγή σκηνικού μπορεί να φέρει νέες οπτικές. Επίσης, μπορείς να θέσεις μικρούς, ρεαλιστικούς στόχους για τη δουλειά σου, όπως να ολοκληρώσεις ένα μικρό κομμάτι ενός έργου, αντί να βλέπεις το σύνολο ως βουνό. Κάθε μικρή επιτυχία θα σου δίνει αυτοπεποίθηση και θα σε βοηθήσει να χτίσεις δυναμική.

Τέλος, να θυμάσαι ότι η δημιουργικότητα δεν είναι γραμμική. Υπάρχουν φάσεις που είμαστε γεμάτοι ιδέες και φάσεις που είμαστε πιο άδειοι, και αυτό είναι φυσιολογικό. Αυτή η δύσκολη περίοδος μπορεί να είναι μια ευκαιρία να μάθεις να είσαι πιο ευγενικός με τον εαυτό σου και να βρεις νέες πηγές έμπνευσης. Η δημιουργική κρίση δεν είναι το τέλος της διαδρομής, αλλά μια στροφή που μπορεί να σε οδηγήσει σε νέες κατευθύνσεις αν της επιτρέψεις να σε διδάξει. Μην βιαστείς να τα παρατήσεις. Δώσε στον εαυτό σου χρόνο, φροντίδα και την άδεια να είσαι ατελής. Η έμπνευση μπορεί να μην επιστρέψει από τη μία μέρα στην άλλη, αλλά με υπομονή και αυτοσυμπόνια, θα ξαναβρείς τη φλόγα σου. Είμαι εδώ αν χρειαστείς υποστήριξη σε αυτό το ταξίδι.